ప్రాంజలి ప్రభ (ప్రకృతి ఛందస్సు ) పద్యాలు -౩

ఒక చిన్న కథ
అది ద్వాపరయుగం. ఒకసారి కృష్ణార్జునులు కలిసి వెళుతున్నారు. వారికి మధ్యలో ఒక యాచకుడు కనిపించాడు. చూసి జాలిపడిన అర్జనుడు అతని పేదరికం పోగొట్టేందుకు ఒక సంచీ నిండుగా బంగారు నాణేలు ఇచ్చాడు. సంతోషంగా తీసుకువెళుతున్న ఆ యాచకుడిని మార్గంమధ్యలో ఓ దొంగ కత్తితో బెదిరించి దోచుకున్నాడు.
మళ్లీ ఆ పేద బ్రాహ్మణుడు యాచకుడిలా మారి వీధుల్లో భిక్షాటన చేయసాగాడు. మళ్లీ ఓరోజు అతన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయిన అర్జనుడు ఈసారి ఓ ఖరీదైన వజ్రం ఇచ్చి ఆనందంగా జీవించమన్నాడు.
ఆ యాచకుడు ఈసారి జాగ్రత్తగా ఇంటికి తీసుకెళ్లి గదిలో మూలన ఉన్న, వినియోగంలో లేని ఒక కుండలో వజ్రాన్ని దాచిపెట్టి పడుకున్నాడు. తెల్లారింది. చూస్తే భార్య లేదు. అంతేకాదు ఆ కుండ కూడా లేదు. పరుగెట్టుకుంటూ నదీతీరం వద్దకు వెళ్లాడు.
భార్యను, ఆమె చేతిలోని కుండను చూసి హమ్మయ్య అనుకున్నాడు. కుండ కింద పెట్టి చూస్తే వజ్రం లేదు. నదిలో నీళ్ల కోసం వంచినప్పుడు ప్రవాహంలోకి జారిపోయింది. తన దురదృష్టానికి ఎంతో చింతించిన ఆ బ్రాహ్మణుడు మళ్లీ యాచకుడిగా మారి వీధుల్లోకి వెళ్లాడు.
మళ్లీ కృష్ణార్జునులు అతన్ని విచారించారు ఏమైందని. ఇంక ఇతనికి సాయం చేసి ఉపయోగం లేదు బావా, ఇతనెవరో పరమ దురదృష్ణవంతుడిలా ఉన్నాడు. అన్నాడు అర్జనుడు శ్రీ కృష్ణుడితో. లేదు అర్జున. ఈసారి ఏం జరుగుతుందో చూద్దాం అని బ్రాహ్మణుడి చేతిలో రెండు బంగారు నాణేలు పెట్టాడు శ్రీకృష్ణుడు.
ఒకప్పుడు సంచీడు బంగారు నాణేలు, విలువైన వజ్రం ఇస్తేనే నా దగ్గర నిలవలేదు. ఈ రెండు నాణేలేమైనా నా తలరాతను మారుస్తాయా నా పిచ్చికానీ అనుకుంటూ ఇంటికెళుతున్నాడు ఆ బ్రాహ్మణుడు.
దారిలో ఒక జాలరి వలకి చిక్కి విలవిలలాడుతున్న చేపను చూశాడు. అతని హృదయం ద్రవించింది. కృష్ణుడు నాకిచ్చిన రెండు నాణేలు ఎలాగూ నా తలరాతను మార్చలేవు. పాపం మూగజీవి దాని ప్రాణాలైనా రక్షిద్దాం అని తన దగ్గరున్న రెండు నాణేలూ ఇచ్చేసి ఆ చేపను తీసుకుని ఇంటికి తీసుకెళ్లి ఒక నీళ్ల గిన్నెలో ఉంచాడు.
అతని భార్య ఆ చేపను చూసి అయ్యో దాని నోటిలో ఏదో ఇరుక్కుంది అండీ అందుకే గిలగిలా కొట్టుకుంటోంది అని పిలిచింది. ఇద్దరు కలిసి ఆ చేప నోరు తెరిచి గొంతులో ఇరుకున్నది తీసి చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. నదిలో తాము జారవిడుచుకున్న వజ్రం. ఆనందంతో ఉక్కిరిబిక్కిరై “దొరికింది...దొరికింది. నా చేతికి చిక్కింది”అని గావుకేకలు పెట్టాడు.
అదే సమయంలో అతనింట్లోకి ప్రవేశించిన *ఓ దొంగ ఈ పేద బ్రాహ్మణుడిని చూసి కంగారుపడ్డాడు. గతంలో అతన్ని దారిదోపిడి చేసి బంగారు నాణేలా సంచి దొంగలించాను,* నన్ను చూసి ఆ బ్రాహ్మణుడు కనిపెట్టాను, నాది నాకు దొరికింది అని అరుస్తున్నాడు అనుకుని వణికిపోయాడు.
ఆ బ్రాహ్మడు దగ్గరకి వచ్చి నీకు దణ్ణం పెడతాను, నీ బంగారు నాణేలు నువ్వు తీసేసుకో నన్ను రక్షకభటులకు మాత్రం పట్టివ్వద్దు అని ప్రాధేయపడ్డాడు. ఇప్పుడు నివ్వెరపోవడం బ్రాహ్మణుడి దంపతుల వంతయింది. తాము పోగొట్టుకున్న రెండు విలువైన వస్తువులూ తమకు చేరాయి. పరుగు పరుగున అర్జునుడి వద్దకు వెళ్లి కృతజ్ఞతలు చెప్పాడు.
కృష్ణా, నేను ఎంతో అమూల్యమైన స్వర్ణ నాణేలు, వజ్రం ఇచ్చినా అతని దశ తిరగలేదు. కానీ నీవిచ్చిన రెండు నాణేలు అతని జీవితాన్ని మలుపు తిప్పాయి ఎలా సాధ్యమైంది అని ప్రశ్నించాడు అర్జునుడు.
అర్జునా, అతని వద్ద బంగారం, వజ్రం ఉన్నప్పుడు అతను కేవలం తను, తన అవసరాల గురించి మాత్రమే ఆలోచించాడు. అదే రెండు నాణేలు ఉన్నప్పుడు మరో జీవి మంచిచెడులు, ఈతిబాధలు, కష్టసుఖాలు గురించి ఆలోచించాడు.
నిజానికి అది దేవుడి చేయాల్సిన పని. తనూ పంచుకున్నాడు. అందుకే అతని కష్టాన్ని నేను పంచుకున్నాను. ఇది అతని ధర్మ ఫలం అని ముగించాడు శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ.

ప్రాంజలి ప్రభ (ప్రకృతి ఛందస్సు ) పద్యాలు -౩ 
రచయాత: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ

ఎంత సేవచేసినా అదేంటో మౌనమే
ఎంత ప్రేమచూపినా అదేంటో మాయయే 
ఎంత కల్పుకొన్ననూ అదేంటో ఆశయే
ఎంత బాధతీర్చినా అదేంటో ఆకలే

ఎంత వ్రాసినా అదేంటో ప్రేమ లేఖే
ఎంత పాడినా అదేంటో  దు:క్ఖ  గీతే 
ఎంత త్రాగినా అదేంటో చేదు నీరే 
ఎంత మ్రొక్కినా అదేంటో దేవమాయే

ఎంత పొందినా ఇంకా పొందే ఆరాటమే 
ఎంత చూసినా  చూద్దామని ఆరాటమే
ఎంత ఓర్పున ఉన్నా ఇంకా పోరాటమే
ఎంత నేర్పును చూపినా ఇంకా లోపమే   

--((**))--

ప్రాంజలి ప్రభ (ప్రకృతి ఛందస్సు ) పద్యాలు -౩ 
రచయాత: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ

ఎవరో అన్నవి ఎవరో విన్నవి ఈ లోకంలో
ఎవరో కన్నవి ఎవరో తిన్నవి  ఈ లోకంలో
ఎవరో పుట్టగ ఎవరో పొంగిరి ఈ లోకంలో
ఎవరో చావగ ఎవరో కుంగిరి ఈ లోకంలో 

కళ్ళు తెరచి కళ్ళు మూసే లోపు కాలం జరుగు 

ఉండి లెకయె లేక ఉన్నాకోప కాలం పెఱుగు 

ప్రేమ తెలియ ప్రేమ పొందే తాప కాలం తరుగు   

కాల మెపుడు రక్ష నిచ్చే తీపి భావం తెలుపు 

--((**))--

రాత్రి కలకు కునుకు లేదు వసంత గాలి కమ్మింది  
నేటి కళకు ఎదురు లేదు సమంత గాలి కమ్మింది 
రేపు చదువు కొదువ లేదు అనంత గాలి కమ్మింది 
ప్రీతి మగువ వలపు లేదు మనస్సు గాలి కమ్మింది

నీ వాదన వేదన  ఎప్పుడైనా  భరించక తప్పదు   
నీ గర్వము కోపము ఎప్పుడైనా తపించక తప్పదు 
నీ ఆకలి దాహము ఎప్పుడైనా ఒడించక తప్పదు  
నీ సాధన శోధన ఎప్పుడైనా శపింపక తప్పదు 

చెప్పుకోలేని మనసు గాయానికి మందు ఏది 

కల్సుకోలేని మనిషి కాలానికి  మందు ఏది 

ఒప్పుకోలేని వయసు కామానికి మందు ఏది 

తప్పుకోలేని వలపు నేరానికి మందు ఏది

మర్చిపోలేని సొగసు చిత్తానికి మందు ఏది 

ఓర్చుకోలేని వెలుగు దీపానికి మందు ఏది  

మార్పుతేలేని తెలుగు పద్యానికి మందు ఏది 

తీర్పుతేలేని పలుకు సత్యానికి మందు ఏది 

భావమే రాగమై పల్లవించు
స్నేహమే రోగమై దొర్లుచుండు
ప్రేమయే భోగమై పొర్లుచుండు
దైవమే దివ్యమై వెల్గుచుండు 

"" తరతమ నడక చూడక మనస్సును ఏ ""

"" భయమున పడక  మానస వయస్సును ఏ "" 

"" తపము పలుకులు మార్చునొ యశస్సు కల్గున్ ""  

“” వెనుకబడి నడచు వారె ఘన విజ్ఞులగున్””
--((**))--



కన్న తల్లి కరుణ మరువ లేనిది 
కన్న తండ్రి ధనము మరువ లేనిది 
కన్న వారి ఋణము మరువ;లేనిది 
ఉన్నవారి తెగువ మరువ లేనిది 

కళల అనగానె సరిపోదు నిత్య సాధన గావలె 
కలలు కనగానె సరిపోదు నిత్య శోధన కావలె 
కధలు లిఖగానే సరిపోదు సత్య వాదన కావాలె 
పలుకు వినగానే సరిపోదు సత్య ప్రేమయు కావాలె 

--((**))--



చుక్క నైతే ఈ బెడద తప్పునే  
మొక్కనైతే ఈ వగపు తప్పునే 
వక్క నైతే  ఈ వగరు తప్పునే 
ముక్క నైతే ఈ సెగలు తప్పునే 

ఊగులాడు కెరటాలు నాపుకొను
సాగులాడు తరగల్లు నిల్పుకొను  
జూదమాడు పరవళ్లు తల్చుకొను  
మాటాలాడు మగువళ్ళు ఆశకొను 

సున్నితత్వము మనసుకు శోభ నొసగు 
కర్మ తత్వము వయసుకు ప్రేమ నొసగు 
ధర్మ తత్వము వరుసకు వెల్గు నొసగు  
న్యాయ తత్వము పలుకుకు తెల్వి నొసగు 

--((**))--

Pranjali Prabha.com

కష్టపడితేనే  తిన్నది అరుగు
ఇష్టపడితేనే విన్నది జరుగు
నష్టపడితేనే ఉన్నది పెరుగు
తృప్తిపడితేనే  ఆకలి కలుగు

పాట పాడుట సులువే కానీ నచ్చేదేందరకో
గాధ తెల్పుట సులువే కానీ నమ్మేదేందరినో
మౌన మెప్పుడు సులువే కానీ నిల్చేడెందరిలో
బోధ చేయుట సులువే కానీ నచ్చేదేందరికో

మనసును బట్టి నడుచుట సులువే కానీ గర్వం పోదు
వయసును బట్టి కలియుట సులువే కానీ లక్ష్యం పోదు
సొగసును బట్టి కులుకుట సులువే కానీ  ధర్మం కాదు
తనువుని బట్టి పలుకుట సులువే కానీ బంధం కాదు

--((**))--

Pranjali Prabha.com 
(ప్రకృతి ఛందస్సు ) పద్యాలు -౩ 
రచయత: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ

జత గూడ రమ్మంటు జాగు చేసి 
విధి నాట కమ్మంటు కొంగు చూపి 
జప చేయ వద్దంటు చీర చూపి 
కళ చూపి ముద్దంటు ఆశ చూపె

పులకించి పోయాను సన్నజాజి నడుము చూసి  
ఎలుగెత్తి చాటాను చందమామ మెరుపు చూసి 
పరుగెత్తి  పాడాను పంజరాన చిలక చూసి  
విసుగొచ్చి ఆడాను మదిలోన మగువ చూసి 

కనురెప్పల కాపు గాచి కరిగి పోయాను  
వినుమాటను తెల్పి వేచి విసిగి పోయాను 
వలపన్నది నేర్పి వచ్చి తిరిగి పోయాను 
తెగువన్నది చూప లేక  నలిగి పోయాను 

--((**))--



అదుపు లేని నోరు - రాజకీయములో వద్దు  
కధలు చెప్పె నోరు - రాజ నీతులలో వద్దు    
అసలు మూగనోరు  - కీచు లాటలలో వద్దు  
మనసు నొచ్చు నోరు - విద్య బోధలలో వద్దు 

తాళం లేని ఇల్లు - పశువుల      
పూజా లేని ఇల్లు  - కరువుల దొడ్డే 
దానం లేని ఇల్లు - ముడుపుల దొడ్డే 
పాపం లేని ఇల్లు - మగువుల దొడ్డే 
--((**))--
        

లలితా - భ/ర/న/ర/న/గ UIIU IUIII - UIUI IIU
16 అష్టి 30167

నేటి రాజకీయం 
కాలమనే నవీనయుగ మాయ మర్మ మనుటే  
సేవ అనే సభా పరము మాట తీర్పు యనుటే  
ఓటు అనే ప్రజా వరము గొప్ప మార్పు అనుటే  
మాట లతో నిరంతరము ప్రేమ ఓటే అనుటే  

మానస సంచరే మనిషి ధర్మ చూపు ఒకటే 
ప్రాణము ఉండుటే మనిషి సత్య మాట ఒకటే 
బాధయు పొందుటే మనిషి నిత్య ప్రేమ ఒకటే 
సాధన చెయుటే మనిషి కాల తత్త్వ మొకటే 

ఆలయమే గదా మదియు - నమ్మ నిన్ను నిలుపన్
శ్రీలలితా దయాకలిత - ప్రేమతోడఁ గనుమా 
మేలిడుమా నిరంతరము - మేము నీదు నిసుఁగుల్ 
పూలివిగో పదమ్ములకుఁ - బూజ సేయ నిపుడే

చారుమతీ సరోజముఖి - చంద్ర సూర్య నయనా 
తీరని మా విచారములఁ - దీర్చు మమ్మ గరుణన్ 
వేఱెవ రీప్రపంచమునఁ - బ్రేమఁ జూపఁగలరే
శ్రీరమణీ కళామయము - సేయవమ్మ బ్రతుకున్

మీటుము నీ విపంచిఁ గల - మెట్లపైన మృదువై 
పాటలతో జపించు వర - వారిజాక్షి కృపకై 
మాటలతో స్మరించు మన-మందు భక్తి విరియన్ 
నాటక మీ చరాచరము - నాట్య మామె సలుపున్
--((**))--

విధేయుడు - జెజ్ఝాల కృష్ణ మోహన రావు

*ఆర్.కె. మల్లాప్రగడ (ప్రకృతి ఛందస్సు) పద్యాలు -2

మర్యాదగా మనస్సును అర్ధం చేసుకోవడం 
నిస్పాక్షిగా యశస్సుతొ దానం చేసుకోవడం 
సంతోషిగా వయస్సుతొ వాక్కు పంచుకోవడం 
సంతృప్తిగా తపస్సుతొ సత్యా నందుకోవడం 
--((**))--

కమలములు నీటబాసిన కమలాప్తుని రశ్మి 
నయనములు విప్పిచూసిన సమయాప్తుని రశ్మి
నవనిధులు దాచివుంచిన నియమాప్తుని రశ్మి 
మనసుకల తామశించిన భయమాప్తుని రశ్మి 

--((**))--

చలించే మనసునూ మార్చుట తధ్యము    

ఊరించే కోరికనూ తీర్చుట తధ్యము 

తరించే నామమునూ  చెప్పుట తధ్యము 

భరించే బంధమునూ విప్పుట తధ్యము

--((**))--

ఉబలాటం, మెరుపూ  క్షణ కాలం 

కలలాటం, కులుకూ  క్షణ కాలం 

మదిలాటం తనువూ  క్షణ కాలం

మహిలాటం బరువు  క్షణ కాలం 

--((**))--

వినవలె సంతసంబుగను 
వేడుకఁ మిక్కిలి కీర్తిజేయుచున్ 

కనవలె ప్రేమసంబుగను 
మార్పులు తెల్సియు కీర్తిజేయుచున్

అనవలె సత్యసంబుగను
 మేలును కల్గియు కీర్తిజేయుచున్    

కళవలె నిత్యసంబుగను
 చేయుము ధర్మము కీర్తిజేయుచున్

--((**))--

మనసాయ నాలింగ నోత్సాహి అయి 
మనసెల్ల పులకించి సమభాష్యమై 
మమతలు అల్లిన సుమ గంధమై 
పలికిన పిలిచినది పరవశమై 

నవరాగ ఆనంద ప్రోత్సాహ మయి
వయసెల్ల తలపించి నవభావమై 
నడకల మల్లిక    సతి మందమై 
కులికిన పతి బిగువు పరవశమై 
  
గగనాంగనాలింగనోత్సాహి అయి 
జగమెల్ల పులకించె సుమ వృక్షమై
తలపులు కమ్మిన పెళ్లి సుందరై  
తలచిన తలపుగది పరవశమై 

నవమోహనరాగం
--((**))--

ప్రపంచాన్ని చదవాలను కున్నా - ఊహల పరిధిలో ఉన్నా 
మనోనీతి  తెలపాలని కున్నా - ఊయల తరువులో ఉన్నా 
మనస్సే ఒక తపస్సని ఉన్నా - ఊపిరి వరదలో ఉన్నా 
శిరోభార మవకుండగ అన్నా - ఊరు మనగడలో ఉన్నా  

--((**))--

మన   సిచ్చిన మనసు తట్టే రాగాలను ఆలకించు 
అనుబంధపు తనువు పెట్టే మొహాలను సంస్కరించు 
బలవంతపు భ్రమలు పెట్టే వేషాలను బ్రతికించు 
పరిబ్రమించు సెగలు పెట్టే మోసాలను ఊరడించు


మినిగురు పురుగులు మెరియును క్షణం  
వనితల నయనములు మెరియు క్షణం 
కలతలు తొలగును వెలిగియు క్షణం 
మనిషితొ ధనము నిలవదు ఎ క్షణం
--((**))-- 

చింతన చేయుచు బ్రతికే మనిషి క్షణ సుఖంకోసం 
కాలము నమ్మక  వెతికే మనిషి క్షణ  మనో వాదం 
ప్రేమయు పంచక మరిచే మనిషి క్షణ పెనూ భూతం  
సౌఖ్యము పొందియు కలిసే మనిషి క్షణ లతా మయం   

--((**))--

ఆర్.కె. మల్లాప్రగడ (ప్రకృతి ఛందస్సు)* పద్యాలు -1

ఓం శ్రీ రామ్ - శ్రీ మాత్రేనమ: - శ్రీకృష్ణాయనమ:
ఆర్.కె. మల్లాప్రగడ (ప్రకృతి ఛందస్సు) పద్యాలు 

నీ కంటిలో నలత వేలుగు నైనాను  
నీ మాటలో మమత మాధవ నైనాను 
నీ ఆటలో అలుపు ఆశగ నైనాను 
నీ వేటలో అలుక  ఆకలి నైనాను ........ 

మదిలో మమకారం మరిగి మకుటాన్ని పక్కకు తీసా   
ఇలలో సహకారం జరిగి శకటాన్ని పక్కకు తీసా  
కలలో సుమబాణం తగిలి వికటాన్ని పక్కకు తీసా  
వలలో కలయానం వగచి సుముఖాన్ని పక్కకు చూపా .....      
 

నేను నేననుకుంటే యద అంతా చీకటి  
నాది నీదియు నాది శుభ  మంతా చీకటి 
ఆశ పాశము  వేట భయ మంతా చీకటి 
ప్రేమ రోషము మత్తు సెగ అంతా చీకటి    ....... 


ధన సంపాదన అనే ఆశ మూఢునిగా మార్చు  
కధ సందేహము అనే మాట మౌఢునిగా మార్చు 
కళ నీ పాఠము  అనే విద్య వైద్యునిగా మార్చు
ఓక సంపాదన అనే  తృప్తి దక్షునిగా మార్చు  ........... 




ఏడు కొండల పైన దైవ మొక్కటే
ఏడు జన్మల బంధ ప్రేమ ఒక్కటే  
ఏడు ప్రేమల జన్మ కర్మ ఒక్కటే 
ఏడు రాత్రుల వీధి ఆట ఒక్కటే .......




మనసు మోనం గతియానం మమత ధర్మం
వినతి వైనం యువ జాలం వయసు ధర్మం
వలపు గుణం సతి మయం సొగసు ధర్మం
తనువు మార్గం పతి వరం తెగువు ధర్మం     ............  



వాంఛ లన్నీ వాయులీనం అవ్వాలి 
ప్రేమ లన్నీ బంధలీనం అవ్వాలి    
స్వేస్చ లన్నీ స్నేహలీనం అవ్వాలి
 శ్వాస లన్నీ  దైవ లీనం అవ్వాలి  .........

విశ్వాసముగా స్నేహాన్ని చూపి గుట్టు రట్టు చేయు    
అన్నంపెడితే స్నేహాన్ని చూపి దొంగ పట్టి వేయు 
ఇంట్లో పెడితే  స్నేహాన్ని చూపి ఇల్లు దోచి వేయు  
ప్రేమే కలగా స్నేహాన్ని చూపి వళ్ళు గుల్ల చేయు   ......    

ప్రాత: సంధ్యా మార్గ మెరుపు తట్టు 

మధ్య సంధ్యా ప్రాంత తలపు తట్టు 

సాయ సంధ్యా స్వేస్చ మలుపు తట్టు 

రాత్రి సంధ్యా  స్నేహ కలుపు తట్టు .......

మాట ఎప్పుడును తూలకు బాధ తడి తూగుచున్     
బాట ఎప్పుడును మార్చకు కొత్త మడి వచ్చుచున్ 
కోట ఎప్పుడును నిల్వదు  వింత వేడి వచ్చినన్ 
కాట ఎప్పుడును ధర్మము వెంట ఆడి జర్గుచున్   ......     




మదగజము వలే వయసు నందు మదించా  
గురువులకు సెవా చెయక  తూల  నడానే   
మనసులకు మదీ భయము చూపి నటించా 
పలుకులతొ కళ వదలి మాయ జయించా 

అనుభవాలెన్నెన్ని అలికితే జీవం బ్రతికే 
మార్పు తెలుసుకోవోయ్    
తరుముకొచ్చెవెన్ని తెలిపితే కాలం కలిపే
 మార్పు తెలుసుకోవోయ్ 
మనసు కాల్చెవెన్ని నలిపితే మనం నడిచే
 మార్పుతెలుసు కోవోయ్
జలము మార్చెవెన్ని కలిపితే విషం  వెతికే
 మార్పుతెలుసు కోవోయ్ .. .....  

ఆరాధ్యము అనేది మానవత్వాన్ని నిలబెడుతుంది 
జ్ఞానంమన సమాజ సామరస్యాన్ని నిలబెడుతుంది  
సేవాగుణ మదీయ ప్రేమతత్వాన్ని నిలబెడుతుంది  
స్నేహాలయ మనోమయే లయత్వాన్ని నిలబెడుతుంది  


క్షమాపణ అనేది అలసత్వాన్ని తెల్పుతుంది 
క్షమాపణ అనేది పొగరత్వాన్ని తెల్పుతుంది   
క్షమాపణ అనేది సహజత్వాన్ని తెల్పుతుంది 
క్షమాపణ అనేది మానవత్వాన్ని తెల్పుతుంది  




""మానసంబున ప్రేరనే ప్రెమా పొందుట కొరకై"" 
""మారుపల్కిన వెంటనే కధా మార్చుట కొరకై""   
""సేకరించిన మంచినే సదా తెల్పుట కొరకై""  
“”ఆచరించిన మంచిదే గదా అందరి కొరకై”” ......  


జనాకర్షణకు దూషణ కావాలా రాజనీతిలో  
ధనాకర్షణకు పోషణ  కావాలా  రాజనీతిలో   
కళాకర్షణకు భూషణ కావాలా   రాజనీతిలో 
రమాకర్షణకు భీషణ కావాలా  రాజనీతిలో 



మనసు ఆర్తితో రమించటం రమ్యమేగా  
హృదయ  నావతో శ్రమించటం రమ్యమేగా 
పకృతి ప్రేమతో ద్రవించటం  రమ్యమేగా  
వికృతి ప్రేమతో కోపించటం రమ్యమేగా 

















వేటు వేయుమన్నా యాచించుట ఎందుకన్నా   
పోటు చూపకన్నా భోధించుట మానకన్నా 
కాటు వేయకన్నా, సాధించుట ఒప్పుదన్నా 
మాట మార్చకన్నా, పోషించుట తప్పదన్నా 



దేశ భవిత మార్పు అందరి ఓటు తీర్పు 
ప్రేమ చరిత మార్పు సుందరి కాట తీర్పు 
నేర చరిత మార్పు కొందరి వేట తీర్పు 
నేత చరిత మార్పు ఒంటరి ఆట తీర్పు 



నమ్మగ నవ్వులిచ్చు నయవంచకులు 
కమ్మగ మాటలిచ్చు జయభక్షకులు 
సమ్మగ కోతలిచ్చు మదిసోధకులు   
నిమ్ముగ పల్కులిచ్చు పలుపోషకులు 

మౌనిరాకను, పూజ సేయక మౌనమొందగ నంతటా
కాణిపాకము సేవ చేయక దీనబాధలు నంతటా
వాణివేదము ప్రశ్న వేయక ప్రేమపంచుట నంతటా
కానిమాటకు ఆక లేయక వాదవేదన అంతటా 

ఆర్.కె. మల్లాప్రగడ (ప్రకృతి ఛందస్సు)* పద్యాలు

నేటి కవిత 
ఇదేనా రాజ నీతి 

జనం జనం వెల్లువాయే 
- గతాన్ని మరిచి గొప్ప లెందుకోయ్ 
మనం మనం ఒక్కటాయే
 -  గతాన్ని మరచి తిట్టు లెందుకోయ్  
బలం గళం గర్వమాయే
 - జనాన్ని తుడిచి పెట్టు టెందుకోయ్ 
ప్రజా భజా అల్వాటాయే
 - మౌనాన్ని విడిచి గుట్టు ఎందుకోయ్ 

హోదా మరచి వీధి కుక్కలా మొరగకోయ్ 
- ప్రక్క రాష్ట్రంపై ఎందుకు పడతావోయ్ 
గుర్వే మరచి నక్క జిత్తులా కూయకోయ్ 
 - ప్రక్క మంత్రిపై బూతులు కడతావోయ్
మత్తే పెరిగి పిచ్చి తోడేళ్లా దూకకోయ్ 
- ఉన్న రాష్ట్రాన్ని  చూడక వదిలావోయ్
ఉండే పదవి విడ్చి గొర్రల్లా మారకోయ్ 
- ప్రక్క వాళ్ళనే తిట్టుట మరవాలోయ్ 

అనుభవాలెన్నెన్ని అలికితే 
జీవం బ్రతికే మార్పు తెలుసుకోవోయ్    
తరుముకొచ్చెవెన్ని తెలిపితే 
కాలం కలిపే మార్పు తెలుసుకోవోయ్ 
మనసు కాల్చెవెన్ని నలిపితే 
మనం నడిచే మార్పు తెలుసు కోవోయ్
జలము మార్చెవెన్ని కలిపితే 
విషం  వెతికే మార్పు  తెలుసు కోవోయ్  
  --((**))--

Pranjali Prabha.com
ఆరాధ్య లీల (ఛందస్సు)  
రచయత: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ

నిన్న రాబోదు, ఇల్లి రాలేదు, ఉన్నదే నీది   
అన్న మాటేదొ, మల్లి జాలేదొ, అన్నదే నీది

కన్న తళ్లేదొ, జాలి పల్కేదొ, కన్నదే నీది 
ఉన్న సేవేదొ, తాళి బర్వేదొ, ఉన్నదే నీది 

చిన్న ప్రేమేదొ, పెద్ద ప్రేమేదొ, చింతనే నీది 
విన్న వింతేదొ, సొమ్ము చింతేదొ, కానదే నీది                       

దున్న చేసేదొ, మన్ను చేసేదొ, లేనిదే నీది 
యన్న పల్కేదొ, చన్ను చుపేదొ, కాలమే నీది

నీది నాది అనేది లేదు 
నాది నీది కానిది లేదు 
ఏది ఇది కనేది లేదు            
వేణు గోపాల ప్రేమ సుమా 

-((**))--

ఆరాధ్య లీల (ఛందస్సు )   
రచయత: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ 

సుఖం అందించని తరుణి మనసేందుకే     
విషం చిందించిన మగువ తలపేందుకే 
ధనం సాధించని  మగణి విసుకెందుకే   
గళం  పొంగించని వనిత తెగువెందుకే   

ఋణం ఇప్పించని కలువ దిగులెందుకే 
ఫలం అందించని చిలుక సొగసేందుకే 
జయం లభించని  చెలిమి బెదురెందుకే 
కులం వీడిందని  మమత గుబులెందుకే  

కలం తో వ్రాతతొ  సమత జరిపేందుకే 
భయం తో లాభము నడక పెరిగేందుకే 
జనం తో భేదము  భజన చేసినందుకే 
జపం తో  శాంతము కలిగి సంత సించుటే 
  
--((**))--

ఆరాధ్య లీల (చందస్సు) 
రచయత: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ 

ప్రతి గొప్ప విజయం వెనుకా అంతులేని సమరం 
ప్రతి మంచి చరణం వెనుకా అంతులేని దహనం 

ప్రతి నీతి పయనం వెనుకా కానరాని నయనం 
ప్రతి మాట వినయం వెనుకా చెప్పలేని ప్రణయం 

ప్రతి శక్తి నిలయం వెనుకా ఒప్పలేని తరుణం   
ప్రతి వేద ఫఠనం వెనుకా మార్పు రాని సమయం 

ప్రతి కావ్య కధనం వెనుకా తీర్పు లేని నటనం 
ప్రతి రక్ష కవచం వెనుకా అమ్మ ప్రేమ అభయం 

ప్రేమ హృదయం వెనుకా - పెళ్లి కధనం వెనుకా 
తల్లీ మధనం వెనుకా - వచ్చే ప్రళయం వెనుకా 
వేణు గోపాల ప్రేమ సుమా  
   --((**))--

ధనుర్మాస పూజా విధానము

ధనుర్మాస పూజా విధానము

గోదాయై నమః శ్రీమతే రామానుజాయ నమః

స్నానానంతరం పరిశుద్ధ వస్త్రములు ధరించి ఊర్ధ్వపుండ్రాన్ని పెట్టుకొనిగురుపరంపరను అనుసంధించుకొని, పెరుమాళ్ళ సన్నిధి చేరి సాష్టాంగ నమస్కారంచేసి క్రింది శ్లోకములను అనుసంధించాలి.

అమర్యాదః క్షుద్రశ్చలమతిరసూయా ప్రసవభూః

కృతఘ్నో దుర్మానీ స్మర పరవశో వంచన పరః |

నృశంసః పాపిష్ఠః కథ మహమితో దుఃఖజలధేః

అపారాత్ ఉత్తీర్ణః తవ పరిచరేయం చరణయోః ||

నమో నమో వాఙ్మనసాతి భూమయే

నమో నమో వాఙ్మనసైక భూమయే |

నమో నమోనంత మహావిభూతయే

నమో నమోనంత దయైక సింధవే ||

న ధర్మ నిష్ఠోస్మి నచాత్మవేదీ

న భక్తి మాన్ త్వహ్చరణారవిందే |

అంకిచనో నన్యగతిశ్శరణ్యః

త్వ త్పాద మూలం శరణం ప్రపద్యే ||

--((**))--

Pranjli Prabha. 
ధనుర్మాస పూజా విధానము (2)

కౌసల్యా సుప్రజా రామ! పూర్వా సంధ్యా ప్రవర్తతే |

ఉత్తిష్ఠ నరశార్దూల కర్తవ్యం దైవమాహ్నికం ||

ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ గోవింద ఉత్తిష్ఠ గరుడధ్వజ |

ఉత్తిష్ఠ కమలా కాన్త త్రైలోక్యం మంగళం కురు ||

తతోఖిల జగత్పద్మ భోధాయాచ్యుత భానునా |

దేవకీ పూర్వ సంధ్యాయాం ఆవిర్భూతం మహాత్మనా ||

ఇతి కర తాళత్రయేన భగవంతం ప్రభోధ్య, కవాటం విముచ్య

(3 సార్లు చప్పట్లు చరిచి, ద్వారములు తీసి పెరుమాళ్ళను మేల్కొలపాలి)

నిర్మాల్యము తొలగించి, మనసులో చేయదలచిన ఆరాధనను ఒకసారి పరిపూర్ణముగా భావించి, పంచపాత్రలలో పరిమళ తీర్థమును నింపి, తులసీదలము వేసి అష్టాక్షరీ మంత్రముతో అభిమంత్రించవలెను.

ముందుగా మనసులో ఆచార్యారాధన చేసుకొని 

స్వాచార్య శ్రీహస్తేన ఆరాధనాభిముఖో భవేయం ( అని పెరుమాళ్ళతో విన్నవించి)

స్వ శేష భూతేన మయా స్వీయైః సర్వ పరిచ్ఛదైః |

విధాతుం ప్రీత మాత్మానం దేవః ప్రక్రమతే స్వయం ||

భగవన్! పుండరీకాక్ష! హృద్యాగంతు మయాకృతం |

ఆత్మ సాత్కురు దేవేశ! బాహ్యే త్వాం సమ్యగర్భయే ||

(అని ప్రార్థించి పాదముల చెంత తులసిని అర్పించాలి)

Pranjli Prabha. 

ధనుర్మాస పూజా విధానము (3)

1. ధ్యానము

కూర్మాదీన్ దివ్యలోకాన్, తదను మణిమయం

మంటపం తత్రశేషం |

తస్మిన్ ధర్మాది పీఠం, తదుపరి కమలం

చామర గ్రాహిణీశ్చ |

విష్ణుం దేవీర్విభూషాయుధగణ, మురగం

పాదుకే వైన తేయం

సేనేశం ద్వార పాలాన్ కుముదముఖ గణాన్

విష్ణు భక్తాన్ ప్రపద్యే

సవ్యం పాదం ప్రసార్య, ఆశ్రిత దురిత హరం

దక్షిణం కుంచయిత్వా

జానున్యాధాయ సవ్యేతర మితరభుజం

నాగ భోగే నిధాయ |

పశ్చాద్భాహుద్వయేన ప్రతిభట శమనే

ధారయన్ శంఖ చక్రే |

దేవీ భూషాది జుష్టో జనయతు

జగతాం శర్మ వైకుంఠ నాథః

(శ్రీ గోదాదేవి రంగనాథులను ఎదురుగా యుంచి మనస్సులో కూడా వారిని నిలుపుకొంటూ)

సమస్త పరివారాయ సర్వ దివ్యమంగళ విగ్రహాయ శ్రీమతే నారాయణాయ నమః

శ్రీ-భూ-నీళా-గోదాది దేవిభ్యో నమః

అనంత గరుడ విష్వక్సేనాది నిత్య సూరి గణేభ్యో నమః

శ్రీపరాంకుశ పరకాల యతివర వరవర మున్యాది ఆళ్వారాచార్యేభ్యో నమః

ఓం సర్వాన్ ధ్యాయామి

2. స్వాగతం (నమస్కారం చేస్తూ స్వాగతం చెప్పండి)

ఆవాహయామి (స్వాగత ముద్ర చూపాలి)

3.సింహాసనం ( మన ఆరాధన అందుకోవడానికి మూర్తి ఉన్న స్థానంలో కూర్చోమని చెప్పండి)

రత్న సింహాసనం సమర్పయామి (పుష్పాన్ని సమర్పించండి)

4. అర్ఘ్యం

హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి

(అర్ఘ్య పాత్ర నుండి పెరుమాళ్ళ చేతికి ఒక సారి నీటిని అందించి తీర్థ పాత్రలో వేయాలి)

5. పాద్యం

పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి (పాదాలకు రెండు సార్లు నీటిని అందించాలి)

(పాద్య పాత్ర నుండి పెరుమాళ్ళ పాదాలకి ఒక సారి నీటిని అందించి తీర్థ పాత్రలో వేయాలి)

6. ఆచమనీయం

ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ( నోటికి మూడు సార్లు నీటిని అందించాలి)

(ఆచమాన పాత్ర నుండి పెరుమాళ్ళకు మూడు సార్లు నీటిని అందించి తీర్థ పాత్రలో వేయాలి)

దంత కాష్ఠ జిహ్వా నిర్లేఖన గండూషణ

ముఖ ప్రక్షాళన తాంబూల తైలాభ్యంజన

అంగోద్వర్తన ఆమలకతోయ హరిద్రాలేపన

స్నాన కూర్చ ప్రసారణాని సమర్పయామి

7. పవిత్ర స్నానం

స్నానం సమర్పయామి 

(స్నాన పాత్ర నుండి పెరుమాళ్ళకు మూడు సార్లు నీటిని అందించి తీర్థ పాత్రలో వేయాలి)

స్నానానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి 

ప్లోత వస్త్రం సమర్పయామి ( పూల రెక్కతో తడి ఆరునట్లు అద్దాలి)

8. వస్త్ర యుగ్మం

వస్త్ర యుగ్మం సమర్పయామి (నూతన పట్టు వస్త్రాలు/ పుష్పాన్ని సమర్పించండి)

9. ఊర్ధ్వ పుణ్డ్రం

ఊర్ధ్వ పుణ్డ్రాన్ సమర్పయామి ( తిరునామము/శ్రీచూర్ణం సమర్పించండి)

10. యజ్ఞోపవీతం

యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి (పుష్పాన్ని సమర్పించండి)

11. చందనం

దివ్య శ్రీ చందనం సమర్పయామి (చందనం సమర్పించండి)

12. ఆభరణములతో అలంకారం

సర్వాభరణాలంకారాన్ సమర్పయామి (పుష్పాన్ని సమర్పించండి)

(ఈ విధముగనే పరివారమునకందరకూ అలంకరణ పర్యంతము చేసి)

సమస్త పరివారాయ సర్వ దివ్యమంగళ విగ్రహాయ శ్రీమతే నారాయణాయ నమః

--((**))--

Pranjli Prabha. 

ధనుర్మాస పూజా విధానము (4)

13. నామావళి

ఓం శ్రీరంగనాయక్యై నమః

తులసీ దళైః పుష్పైశ్చ పూజయామి

(తులసీ దళములు, పుష్పములతో కృష్ణాష్టోత్తర, గోదాష్టోత్తర శతనామములు చెప్పుచూ హృదయమునకు పుష్పాన్ని చూపిస్తూ దానియంది మన ప్రేమని నింపి అర్చన చేయాలి)

01 ఓం కేశవాయ నమః

02 ఓం నారాయణాయ నమః

03 ఓం మాధవాయ నమః

04 ఓం గోవిందాయ నమః

05 ఓం విష్ణవే నమః

06 ఓం మధుసూదనాయ నమః

07 ఓం త్రివిక్రమాయ నమః

08 ఓం వామనాయ నమః

09 ఓం శ్రీధరాయ నమః

10 ఓం హృషీకేశాయ నమః

11 ఓం పద్మనాభాయ నమః

12 ఓం దామోదరాయ నమః

13 ఓం సంకర్షణాయ నమః

14 ఓం వాసుదేవాయ నమః

15 ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః

16 ఓం అనిరుద్ధాయ నమః

17 ఓం పురుషోత్తమాయ నమః

18 ఓం అధోక్షజాయ నమః

19 ఓం నారసింహాయ నమః

20 ఓం అచ్యుతాయ నమః

21 ఓం జనార్దనాయ నమః

22 ఓం ఉపేంద్రాయ నమః

23 ఓం హరయే నమః

24 ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః

శ్రీకృష్ణ అష్టోత్తర శతనామావళి

01 ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః

02 ఓం కమలానాథాయ నమః

03 ఓం వాసుదేవాయ నమః

04 ఓం సనాతనాయ నమః

05 ఓం వసుదేవాత్మజాయ నమః

06 ఓం పుణ్యాయ నమః

07 ఓం లీలామానుషవిగ్రహాయ నమః

08 ఓం శ్రీవత్సకౌస్తుభధరాయ నమః

09 ఓం యశోదావత్సలాయ నమః

10 ఓం హరయే నమః

11 ఓం చతుర్భుజాత్తచక్రాసిగదాశార్ ఙ్గద్యాయుధాయ నమః

12 ఓం దేవకీనందనాయ నమః

13 ఓం శ్రీశాయ నమః

14 ఓం నందగోపప్రియాత్మజాయ నమః

15 ఓం యమునావేగ సంహారిణే నమః

16 ఓం బలభద్రప్రియానుజాయ నమః

17 ఓం పూతనాజీవిత హరాయ నమః

18 ఓం శకటాసురభంజనాయ నమః

19 ఓం నందవ్రజ జనానందినే నమః

10 ఓం సచ్చిదానందవిగ్రహాయ నమః

21 ఓం నవనీత విలిప్తాంగాయ నమః

22 ఓం నవనీతనటాయ నమః

23 ఓం అనఘాయ నమః

24 ఓం నవనీతనవాహారాయ నమః

25 ఓం ముచికుందప్రసాదకాయ నమః

26 ఓం షోడశస్త్రీసహస్రేశాయ నమః

27 ఓం త్రిభంగినే నమః

28 ఓం మధురాకృతయే నమః

29 ఓం శుకవాగమృతాబ్దీందవే నమః

30 ఓం గోవిందాయ నమః

31 ఓం యోగినాంపతయే నమః

32 ఓం వత్సవాటచరాయ నమః

33 ఓం అనంతాయ నమః

34 ఓం ధేనుకాసురభంజనాయ నమః

35 ఓం తృణీకృతతృణావర్తాయ నమః

36 ఓం యమళార్జునభంజనాయ నమః

37 ఓం ఉత్తాలతాలభేత్రే నమః

38 ఓం తమాలశ్యామలాకృతయే నమః

39 ఓం గోపగోపీశ్వరాయ నమః

40 ఓం యోగినే నమః

41 ఓం కోటీసూర్యసమప్రభాయ నమః

42 ఓం ఇలాపతయే నమః

43 ఓం పరంజ్యోతిషే నమః

44 ఓం యాదవేంద్రాయ నమః

45 ఓం యదూద్వహాయ నమః

46 ఓం వనమాలినే నమః

47 ఓం పీతవాససే నమః

48 ఓం పారిజాతాపహారకాయ నమః

49 ఓం గోవర్దనాచలోద్ధర్త్రే నమః

50 ఓం గోపాలాయ నమః

51 ఓం సర్వపాలకాయ నమః

52 ఓం అజాయ నమః

53 ఓం నిరంజనాయ నమః

54 ఓం కామజనకాయ నమః

55 ఓం కంజలోచనాయ నమః

56 ఓం మధుఘ్నే నమః

57 ఓం మధురానాధాయ నమః

58 ఓం ద్వారకానాయకాయ నమః

59 ఓం బలినే నమః

60 ఓం బృదావనాంత సంచారిణే నమః

61 ఓం తులసీదామభూషణాయ నమః

62 ఓం శమంతకమణేర్హర్త్రే నమః

63 ఓం నరనారాయణాత్మకాయ నమః

64 ఓం కుబ్జాకృష్టాంబరధరాయ నమః

65 ఓం మాయినే నమః

66 ఓం పురమపురుషాయ నమః

67 ఓం ముష్టికాసుర చాణుర మల్ల యుద్ధ విశారదాయ నమః

68 ఓం సంసారవైరిణే నమః

69 ఓం కంసారయే నమః

70 ఓం మురారయే నమః

71 ఓం నరకాంతకాయ నమః

72 ఓం అనాదిబ్రహ్మచారిణే నమః

73 ఓం కృష్ణావ్యసనకర్శకాయ నమః

74 ఓం శిశుపాలశిరశ్ఛేత్రే నమః

75 ఓం దుర్యోధన కులాంతకాయ నమః

76 ఓం విదురాక్రూరవరదాయ నమః

77 ఓం విశ్వరూప ప్రదర్శకాయ నమః

78 ఓం సత్యవాచే నమః

79 ఓం సత్యసంకల్పాయ నమః

80 ఓం సత్యభామారతాయ నమః

81 ఓం జయినే నమః

82 ఓం సుభద్రాపూర్వజాయ నమః

83 ఓం విష్ణవే నమః

84 ఓం భీష్మముక్తిప్రదాయకాయ నమః

85 ఓం జగద్గురవే నమః

86 ఓం జగన్నాథాయ నమః

87 ఓం వేణూనాదవిశారదాయ నమః

88 ఓం వృషభాసుర విధ్వంసినే నమః

89 ఓం బాణాసుర కరాంతకాయ నమః

90 ఓం యుధిష్ఠిర ప్రతిష్ఠాత్రే నమః

91 ఓం బల్హి బర్హావ తంసకాయ నమః

92 ఓం పార్థసారథయే నమః

93 ఓం అవ్యక్తాయ నమః

94 ఓం గీతామృతమహోదధయే నమః

95 ఓం కాళీయ ఫణిమాణిక్య రంజిత శ్రీపదాంబుజాయ నమః

96 ఓం దామోదరాయ నమః

97 ఓం యజ్ఞభోక్త్రే నమః

98 ఓం దానవేంద్రవినాశకాయ నమః

99 ఓం నారాయణాయ నమః

100 ఓం పరస్మై బ్రహ్మణే నమః

101 ఓం పన్నగాశనవాహనాయ నమః

102 ఓం జలక్రీడాసమా సక్తగోపీ వస్త్రాపహారకాయ నమః

103 ఓం పుణ్యశ్లోకాయ నమః

104 ఓం తీర్థపాదాయ నమః

105 ఓం వేదవేద్యాయ నమః

106 ఓం దయానిధయే నమః

107 ఓం సర్వతీర్ధాత్మకాయ నమః

108 ఓం సర్వ గ్రహరూపిణే నమః

109 ఓం పరాత్పరాయ నమః

--((**))--

శ్రీగోదా అష్టోత్తర శతనామావళి

01 ఓం శ్రీరంగనాయక్యై నమః

02 ఓం గోదాయై నమః

03 ఓం విష్ణుచిత్తాత్మజాయై నమః

04 ఓం సత్యై నమః

05 ఓం గోపీవేషధరాయై నమః

06 ఓం దేవ్యై నమః

07 ఓం భూసుతాయై నమః

08 ఓం భోగశాలిన్యై నమః

09 ఓం తులసీకాననోద్భుతాయై నమః

10 ఓం శ్రీయై నమః

11 ఓం ధన్విపురవాసిన్యై నమః

12 ఓం భట్టనాధ ప్రియకర్యై నమః

13 ఓం శ్రీకృష్ణ హితభోగిన్యై నమః

14 ఓం అమూక్త మాల్యదాయై నమః

15 ఓం బాలాయై నమః

16 ఓం రంగనాథ ప్రియాయై నమః

17 ఓం పరాయై నమః

18 ఓం విశ్వంభరాయై నమః

19 ఓం కలాలాపాయై నమః

20 ఓం యతిరాజసహోదర్యై నమః

21 ఓం కృష్ణానురక్తాయై నమః

22 ఓం సుభగాయై నమః

23 ఓం సులభశ్రియై నమః

24 ఓం సలక్షణాయై నమః

25 ఓం లక్ష్మీప్రియసఖ్యై నమః

26 ఓం శ్యామాయై నమః

27 ఓం దయాంచిత దృగంచలాయై నమః

28 ఓం ఫల్గున్యావిర్భవాయై నమః

29 ఓం రమ్యాయై నమః

30 ఓం ధనుర్మాసకృత వ్రతాయై నమః

31 ఓం చంపకాశోకపున్నాగమాలతీవిలసత్కచాయై మనః

32 ఓం ఆకారత్రయసంపన్నాయై మనః

33 ఓం నారాయణసమాశ్రితాయై మనః

34 ఓం శ్రీమదష్టాక్షరీమంత్రరాజస్థితమనోరథాయై మనః

35 ఓం మోక్షప్రదాననిపుణాయై మనః

36 ఓం మంత్రరత్నాధిదేవతాయై మనః

37 ఓం బ్రహ్మణ్యాయై మనః

38 ఓం లోకజనన్యై మనః

39 ఓం లీలామానుషరూపిణ్యై మనః

40 ఓం బ్రహ్మజ్ఞాయై మనః

41 ఓం అనుగ్రహాయై నమః

42 ఓం మాయాయై నమః

43 ఓం సచ్చిదానందవిగ్రహాయై నమః

44 ఓం మహాపతివ్రతాయై నమః

45 ఓం విష్ణుగుణకీర్తనలోలుపాయై నమః

46 ఓం ప్రపన్నార్తిహరాయై నమః

47 ఓం నిత్యాయై నమః

48 ఓం వేదసౌధవిహారిణ్యై నమః

49 ఓం శ్రీరంగనాధమాణిక్యమంజర్యై నమః

50 ఓం మంజుభాషిణ్యై నమః

51 ఓం సుగంధార్థ గ్రంధకర్యై నమః

52 ఓం రంగమంగళ దీపికాయై నమః

53 ఓం జవజ్రాంకుశాబ్జాంకమృదుపాదతలాంచితాయై నమః

54 ఓం తారకాకారనఖరాయై నమః

55 ఓం ప్రవాళమృదులాంగుళ్యై నమః 

56 ఓం కూర్మోపమేయపాదోర్ధ్వభాగాయై నమః

57 ఓం శోభనపార్షికాయై నమః

58 ఓం వేదార్థభావవిదిత తత్వభోధాంఘ్రి పంకజాయై నమః

59 ఓం ఆనందబుద్భుదాకార సుగుల్భాయై నమః

60 ఓం పరమాయై నమః

61 ఓం అణుకాయై నమః

62 ఓం తేజశ్శ్రియోజ్జ్వలధృతపాదాంగుళి సుభూషితాయై నమః

63 ఓం మీన కేతనతూణీర చారుజంఘావిరాజితాయై నమః

64 ఓం కకుద్వజ్జానుయుగ్మాఢ్యాయై నమః

65 ఓం స్వర్ణ రంభాభ సక్థికాయై నమః

66 ఓం విశాలజఘనాయై నమః 

67 ఓం పీనసుశ్రోణ్యై నమః

68 ఓం మణిమేఖలాయై నమః

69 ఓం ఆనందసాగరావర్త గంభీరాంభోజనాభికాయై నమః

70 ఓం భాస్వద్వళిత్రికాయై నమః

71 ఓం చారుజగత్పూర్ణమహోదర్యై నమః

72 ఓం నవమల్లీరోమరాజ్యై నమః

73 ఓం సుధాకుంభాయితస్తన్యై నమః

74 ఓం కల్పమాలానిభభుజాయై నమః

75 ఓం చంద్రఖండనఖాంచితాయై నమః

76 ఓం సుప్రవాళాహ్నాంగులి న్యస్త మహారత్నాంగుళీయకాయై నమః

77 ఓం నవారుణ ప్రవాళాభపాణిదేశ సమంచితాయై మనః

78 ఓం కంబుకంఠ్యై మనః

79 ఓం సుచుబుకాయై మనః

80 ఓం బింబోష్ఠ్యై మనః

81 ఓం కుందదంతయుజే నమః

82 ఓం కారుణ్యరసనిష్యంది నేత్రద్వయ సుశోభితాయై నమః

83 ఓం ముక్తాశుచిస్మితాయై నమః

84 ఓం చారుచాంపేయనిభనాస్తికాయై నమః

85 ఓం దర్పణాకార విపుల కపోల ద్వితయాంచితాయై నమః

86 ఓం అనంతార్క ప్రకాశోద్యన్మణితాటంకశోభితాయై నమః

87 ఓం కోటి సూర్యాగ్ని సంకాశ నానాభూషణ భూషితాయై నమః

88 ఓం సుగంధ వదనాయై నమః

89 ఓం సుభ్రువే నమః

90 ఓం అర్థచంద్రలలాటికాయై నమః

91 ఓం పూర్ణచంద్రాననాయై నమః

92 ఓం నీలకుటిలాలక శోభితాయై నమః

93 ఓం సౌందర్యసీమాయై నమః

94 ఓం విలసత్కస్తూరీ తిలకోజ్జ్వలాయై నమః

95 ఓం ధగధ్ధగాయమానోద్యన్మణిసీమంత భూషణాయై నమః

96 ఓం జజ్జ్వల్యమానసద్రత్న దివ్యచూడావతంసకాయై నమః

97 ఓం సూర్యార్థచంద్రవిలసద్భూషణాంచిత వేణికాయై నమః

98 ఓం అత్యర్కానలతేజోధిమణికంచుకధారిణ్యై నమః

99 ఓం నిగన్నిగద్రత్నపుంజ ప్రాంతస్వర్ణ నిచోళికాయై నమః

100 ఓం సద్రత్నాంచితవిద్యోతవిద్యుత్కుంజాభ శాటికాయై నమః

101 ఓం నానామణిగణాకీర్ణ హేమాంగద సుభూషితాయై నమః

102 ఓం కుంకుమాగరు కస్తూరీ దివ్యచందన చర్చితాయై నమః

103 ఓం స్వోచితౌజ్జ్వల్య వివిధ విచిత్ర మణిహారిణ్యై నమః

104 ఓం అసంఖ్యేయసుఖస్పర్శ సర్వాతిశయ భూషణాయై నమః

105 ఓం మల్లికాపారిజాతాది దివ్యపుష్పస్రగంచితాయై నమః

106 ఓం శ్రీరంగనిలయాయై నమః

107 ఓం పూజ్యాయై నమః

108 ఓం దివ్యదేశ సుశోభితాయై నమః

01 ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మ్యై నమః

02 ఓం శ్రీ భూదేవ్యై నమః

03 ఓం శ్రీ నీళాదేవ్యై నమః

04 ఓం శ్రీ గోదాదేవ్యై నమః

05 ఓం శ్రీ అనంతాయ నమః

06 ఓం శ్రీ గరుడాయ నమః

07 ఓం శ్రీ విష్వక్సేనాయ నమః

08 ఓం శ్రీ పరాంకుశాయ నమః

09 ఓం శ్రీమతే రామానుజాయ నమః

10 ఓం శ్రీమద్వరవరమునయే నమః

11 ఓం స్వాచార్యేభ్యో నమః

12 ఓం పూర్వాచార్యేభ్యో నమః

సమస్త పరివారాయ సర్వ దివ్యమంగళ విగ్రహాయ శ్రీమతే నారాయణాయ నమః

14. ధూప పరిమళం

ధూపమాఘ్రాపయామి

15. దీపం

దీపం సందర్శయామి

ధూప దీప అనంతరం శుద్ద ఆచమనీయం సమర్పయామి ( నోటికి మూడు సార్లు నీటిని అందించండి)

16 నైవేద్యం

నైవేద్యం సమర్పయామి

(పొంగలిని ప్రోక్షించి మృగముద్రతో ఆరగింపు చేయండి)

మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి

హస్తౌ ప్రక్షాళయామి

పాదౌ ప్రక్షాళయామి

గండూషణం సమర్పయామి

17 మంగళాశాసనం

మంగళ నీరాజనం సమర్పయామి ( నిలుచుని హారతి వెలిగించి చూపండి)

లక్ష్మీచరణ లాక్షాంక సాక్షి శ్రీవత్సవక్షసే |

క్షేమం కరాయ సర్వేషాం శ్రీరంగేశాయ మంగళమ్ ||

స్వోచ్ఛిష్ట మాలికా బంధ గంధబంధుర జిష్ణవే |

విష్ణుచిత్త తనూజాయై గోదాయై నిత్యమంగళమ్ ||

18. సేవాకాలం

గురుపరంపర, తిరుప్పళ్లియొళుచ్చి, తిరుప్పావై 28 వ పాశురం వరకు చదవండి

19 నైవేద్యం

అర్ఘ్యం సమర్పయామి

పాద్యం సమర్పయామి 

ఆచమనీయం సమర్పయామి

నైవేద్యం సమర్పయామి

(స్థలమును శుద్ధి చేసి ప్రసాదము, ఫలాదులను అన్నింటినీ యుంచి, ప్రోక్షించి, తులసి యుంచి, సురభి ముద్రను చూపి, మృగముద్రతో ఆరగింపు చేయాలి.)

పాయసాన్నం గూడాన్నంచ ముగ్దాన్నం శుద్ధమోదనం

దధి క్షీరాజ్య సంయుక్తం నానాశాక ఫలాన్వితం ||

అపూపాన్ వివిధాన్ స్వాదూన్ శాలిపిష్టోపపాదితాన్

పృథుకాన్ గూడసమ్మిశ్రాన్ సజీరక మరీచికాన్ ||

అన్నం చతుర్విధం జ్ఞేయం క్షీరాన్నం ఘృత శర్కరం

పంచధా షడ్రసోపేతం గృహాణ మధుసూదన ||

'ఓం ఓం ఓం'

(అనుచు స్వామికి చూపండి)

మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి

హస్తౌ ప్రక్షాళయామి

పాదౌ ప్రక్షాళయామి

గండూషణం సమర్పయామి

తాంబూలం సమర్పయామి (తమలపాకు వక్కలు అందించండి)

సమస్త పరివారాయ సర్వ దివ్యమంగళ విగ్రహాయ శ్రీమతే నారాయణాయ నమః

20 మంగళాశాసనం

మంగళ నీరాజనం సమర్పయామి ( నిలుచుని హారతి వెలిగించి చూపండి)

తిరుప్పావై 24 వ పాశురమం చదవండి

శ్రియః కాంతాయ కళ్యాణ నిధయే నిథయేర్థినామ్ |

శ్రీ వేంకట నివాసాయ శ్రీనివాసాయ మంగళమ్ ||

లక్ష్మీచరణ లాక్షాంక సాక్షి శ్రీవత్సవక్షసే |

క్షేమం కరాయ సర్వేషాం శ్రీరంగేశాయ మంగళమ్ ||

అస్తు శ్రీస్తన కస్తూరీ వాసనా వాసితోరసే |

శ్రీహస్తిగిరి నాథాయ దేవరాజాయ మంగళమ్ ||

కమలా కుచ కస్తూరీ కర్ద మాంకిత వక్షసే |

యాదవాద్రి నివాసాయ సంపత్ పుత్రాయ మంగళమ్ ||

నీలాచల నివాసాయ నిత్యాయ పరమాత్మెనే |

సుభద్రా ప్రాణనాథాయ జగన్నాథాయ మంగళమ్ ||

స్వోచ్ఛిష్ట మాలికా బంధ గంధబంధుర జిష్ణవే |

విష్ణుచిత్త తనూజాయై గోదాయై నిత్యమంగళమ్ ||

శ్రీనగర్యాం మహాపుర్యాం తామ్రపర్ణ్యుత్తరే తటే|

శ్రీ తింత్రిణీ మూలధామ్నే శఠకోపాయ మంగళమ్ ||

శేషో వా సైన్యనాథోవా శ్రీపతిర్వేతి సాత్వికైః|

వితర్క్యాయ మహాప్రాజ్ఞైః భాష్యకారాయ మంగళమ్ ||

తులా మూలావతీర్ణాయ తోషితాఖిల సూరయే

సౌమ్యజామాతృ మునయే శేషాంశాయాస్తు మంగళమ్ ||

మంగళాశాసనపరైః మదాచార్య పురోగమైః |

సర్వైశ్చ పూర్వై రాచార్యైః సత్కృతాయాస్తు మంగళమ్ ||

సమస్త పరివారాయ సర్వ దివ్యమంగళ విగ్రహాయ 

శ్రీమతే నారాయణాయ నమః

సువర్ణ మంత్ర పుష్పం సమర్పయామి

సమస్త పరివారాయ సర్వ దివ్యమంగళ విగ్రహాయ శ్రీమతే నారాయణాయ నమః

21 చామరోపచారం

చామరోపచారం సమర్పయామి

చామరమును వీచుచు తిరుప్పావై 29, 30 వ పాశురములను ఒక్కొక్కటి రెండు సార్లు అనుసంధించాలి.

ఇచ్చట ఆనాటి పాశురమును హారతినిస్తూ రెండుసార్లు విన్నపం చేయాలి

కర్కటే పూర్వఫల్గున్యాం తులసికాననోద్భవామ్ |

పాండ్యే విశ్వంభరాం గోదాం వందే శ్రీరంగనాయకీమ్||

నీళాతుంగ స్తనగిరితటీ సుప్తముద్బోధ్య కృష్ణం

పారార్థ్యం స్వం శ్రుతి శత శిర సిద్ధ మధ్యాపయంతీ

స్వోచ్ఛిష్టాయాం స్రజినిగళితం యా బలాత్కృత్య భూంక్తే

గోదా తస్యై నమ ఇద మిదం భూయ ఏవాస్తు భూయః