లహరి పద్య కావ్యం

ఓం శ్రీరాం   - శ్రీ మత్రేనమ:

 

ఎందరో మహానుభావులు అందరికీ వందనములు 

శ్రీ ఆదిశంకర విరచిత సౌందర్యలహరి (సంస్కృత) మాధారముగా

తెలుగులో పద్య రూపములో వ్రాయుట ప్రయత్నం చేయు చున్నాను

నాకున్న పరిజ్ఞానం ఆజగజ్జననీ బలంతో తెలియ పరుస్తున్నాను

      

పద్య రచన: మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ (1 )

*లహరి -1

శా : సందర్భం కలిగే  మహేశ్వరుడు కాచ్చాఈణి  చేరంగ ఆ
      నందం పొందగ సంతసంతో శివుడే వీరంగ మాడేను లే
      విద్యాశ్రీణి పూల దళముల తో పూజింప సదా నీవు ఆ
      రాధ్యా నేను అశక్తుడే నిను సెవింపార్దాలె  నా రావులే



లహరి  -2


శా !! లోకా లన్నిట దర్శనం చరణ ధూళి స్వీకరిం చేదుకే
        లోకా ధీశులు శ్రీహరే శివుడు బ్రహ్మ ధూళి పొందే కదా
        స్వీకారా మనసే మనందరినీ కాపాడే మనోనేత్రి - ఆ
        శక్తియే సు విశాల తత్వమును బోధించే అపర్ణే  కదా      

లహరి  -3


శా!! మూర్ఖత్వం మటు మాయ మయ్యే ఉదయం సూర్యునిలా ధూళితో 
       సర్వేకం  మకరందమే జడులకే జ్ఞానం కల్గించే సదా 
      ఆరంభం లొని దారిద్రం మటుమయం చేసే గుణాన్ని సదా
       మార్గాల్లో నడిపించే భూమిని ఉద్దరించే వరాహం కదా

లహరి -4


శా:  లోకాల్నీ అభయం కలే అభి నయించే దేవత భావమే
      లోకాల్లోని భయం పొగొట్టు టయు యంతో ప్రేమ లందించెయే
      లోకైక జ్జననీ సమర్ధతను చూపే పాద ధూలీ కదా
       ఏకైక జ్జననీ సుఖాల కరునే అందించి యుండే కదా
  
లహరి -5 

శా :  సౌభాగ్యం కలిగే అనేక తప మాచారాల వల్లే కదా
        ప్రభావం హరి అర్చనే మహిళగా మహాశివుణ్ణే ప్రేమతో
        ప్రాభవం మనసే రతీ నియమములే సర్వాంతరా ప్రేమ భా
        వాబోదే సకలం మదీయమున తన్మ య్య త్వ భావం కదా
 
లహరి    -6

శా : జుంకారం సమరేఖవిల్లు సుకుమార పుష్ప బాణాలు వే
      శే కార్యో న్ముఖుడే వసంతుడుగ సామీప్యంగ సామంతుడే      
      వీక్షిణ్యం నశరీరు డేను జగమేలే నీ కటాక్షం మె గా
      శక్తీ యె జ్జననీ వివేక కరుణా జాలీ సమాంతర్య మే

లహరి-7

శా !! మాతాశ్రీ చిరు గజ్జలే నడుము చుట్టూ శబ్ద తన్మాయమే
         మా తల్లీ నడుమే సితార సమ వక్షోజాలు వం గేనుగా
         సొంతంగా ధనువూ ధరించి ముఖమే చంద్రా బింబ సంతోషమే
          మా తల్లీ సహకారమే శివుని కీ ఆనంద తేజో మయం

లహరి - 8

శా!! సంద్రంలో మ ణి దీపదివ్య భవ ణం  కల్పా వనం మధ్య ఆ
      నందం పొందు కళే మనోహరము రూపంమంచమే జ్ఞాన మా
       త్రం దేవీ సుఖ భావ అంకము  శివ నందామృత  త్రికోణమే
       స్వేదానంద మదీయ దర్శనముగా స్వభావ ఆనంద మే     

లహరి   -9

శా:: మూలాధా రవిశు ద్దప్రాణ మణిపూర స్వా ధి కారం వలే
      భూలాస్యం కొరకే సమాన జల అగ్ని వాయు ఆకాశ భం
      ధాలే నువ్వు సుషుష్మ మార్గ సహనం ఏకాంత పద్మాల లో
      తల్లీ తత్వముగా మనస్సు పతి దేవు న్నుండి సంతోషమే 

లహరి   -10

శా:: స్వరూపీ తప:వి ద్యరూపిణి గుణా ఆనంద అమృత మే
       ఆరాధ్యా నవనీత పాద యుగళం విస్వాస ప్రాణాల ఓం
        కారం చంద్ర ద్రవా సమస్త తడి మూలా ధార చేర్చుటలో
        సర్పామ్గ శయనంను చేరి తనువే ఆధార మార్గాలు లే

లహరి -11

శా:: శ్రీమాతా శివ శ క్తి ప్రేమ కలిగే కోణాల తో తొమ్మి దే   
       శ్రీమాల సమ మార్గ అష్ట దశ షోడా శాల చే శ్రీక రే
       శ్రీతత్వా మము దయ చూచినట్టి సమరూపంమాకు దర్శన మే      
       శ్రీచక్రం శివ మూడు రేఖల తొ సంబంధమైన సత్యము గా

లహరి - 12

శా ::మాతాశ్రీ కవులే శ్రమించు లతలే సామ్యానికే కల్పనే
       ఆత్యంతం మనసే తపస్సు కలలే సౌందర్య సానిత్యమే
       వ్యత్యాసం శువునీ సాహిత్య భవదీ సాయుజ్య సందర్స మే
       మాతామీ వలె ఎవ్వరూ తెలుప లేనీ భాగ్య మిచ్చుట యే       

 లహరి -13

శా:: నీదృష్టే పడితే ఎలాగు అయినా కామాన్ని తట్టూకొ కా
      వృద్ధుడే సరసా లవల్లె  తలపే స్త్రీలోల మారేను గా 
      సందర్భో చితమే  ఎలాగు మనసే శృంగార భావాల తో
      సౌందర్యం వలనే కుచాల తలపే ఆకర్ష ఆనంద మే

లహరి -14

       అమ్మా  నీ చరణ కమలాలు  రాజిల్లు తున్నాయి
       అమ్మా  పృద్వీ తత్వం లో యాభై ఆరు
       అమ్మా  జల  తత్వం లో యాభై రెండు
       అమ్మా  అగ్ని తత్త్వం లో అరవై రెండు
       అమ్మా  వాయు తత్త్వం లో ఏభై  నాలుగు
       అమ్మా  ఆకాశ తత్త్వం లో డెబ్భై  రెండూ
        అమ్మా  మనస్తత్వం లో అరవై నాలుగు
        ప్రకాశాలు తేజరిల్లుతూ ఉంటాయి


లహరి -15

శా!! సంపూర్ణా ర్ధమునే శుబ్రంగ సమసౌఖ్యంబేను వెన్నేల లో
       ప్రపూర్ణా మకుటం తెజస్సె నెలవం కాజూట రూపాల లో
       ఆపాదం ప్రణమిల్లుటే మనసే సు వాస్తవాలనే తేల్చేందు కే
       సంప్రాప్తి అభయం సమస్త సుఖమే మాతృత్వం హస్తాల లో

లహరి  -16

శా ::సేవించే వికసింప జేయ కమలం బాబాస్క రేతస్సు గా
       కావ్యాన్ద్రా కధలే మనస్సు తలపే అమ్మా ని సాహిత్య మే
       శ్రీవాణీ తరుణం విధాత మలుపుణ్ శృంగార గంభీర మే
       నీవల్లే మదిలో ససత్పు రుషులే ఆద్యంత శ్రీ రంజ నమ్     
    
లహరి -17

శా :: ఓమాతా మమతా వివేక శశిరేఖా శోభ నీవల్ల నే
        ఓమాయా మనసున్ నమామి మధుకావ్యాలే రచించేను లే
        నామాధుర్య మిదే అనేది కవిగా వాగ్దేవి శక్తీ ని పం
        చాలమ్మా   స్థిరమున్ గమనం సమస్య ల్తీర్చేదయా మాతవే    

లహరి -18

శా:: అమ్మానీ నయనాల వెల్గు కొలిచే శక్తేవ్వరి కీలేదు లే
      నమ్మున్ శక్యముగానిలీల వశమే ప్రభాస్కరా కాంతు లే
      భూమ్యాకాశములో  అనంత కళలే దేహాల వేల్పులు లో
      కమ్ములో కళలే నిజం చెసుకొనే స్త్రీపుర్ష లల్లోను లే


లహరి -19

శా:: స్త్రీ శారీరములో బొడ్డున ఎగువే వక్షస్థనా వెల్గులే
      స్త్రీ శారీరములో బొడ్డున దిగివా భాగం లొ త్రికోణ మే
      స్త్రీ శారీ సుఖమున్ సమర్ధ కళనే శ్రీఘ్రముగాచూపునే
      కేశాలా మెరుపే కుచాలూ పురుషంకారాన్ని హెచ్చించునే      

లహరి -20

శా:: ద్వివ్యాంగా లలనా బహిర్గతమవున్ రూపాల జాలాన్ని సా
       నవ్వులూ వెదజల్లు చుండె హృదయంలో ధ్యాన మాధుర్యమే
      పువ్వులా వెలుగూ మనోహరముల్ నీ చంద్ర వెన్నేలు లే
      గర్వాన్ని అణచీ నిజామృతముచే సంతృప్తి నీ దృస్టె లే 

లహరి 21

శా :: యోగాస్త్రం మయమే అనంత మరుపే సూర్యాగ్ని తగ్గేను లే
        భాగాల్లో సమయం సమంత తలపే చంద్రాగ్ని పెంచేను లే
        యాగాల్లో మనసే సశుద్ధ తరుణం పద్మాల రూపాల లో
        వేగాల్లో మనసే మహాత్మ వరుసే చేస్తున్న ఆనంది వే



లహరి -
శా:: పాతివ్రత్యమే కీర్తికిందొడవు తల్పంగా సదాకొమ్ము కున్ 
       పాతివ్రత్యమే సర్వకల్ముడికై వల్యంబు జేకూర్చెడిన్
       పాతివ్రత్య వ్రతంబు బూన నఘముల్ భస్మంబులౌ వేగమే
        పాతివ్రత్య మహత్యమున్ బొగడఁగా బ్రహ్మాదులున్ దక్షులే   

లహరి- 22

శా::  భూమధ్యా స్థిరమే స్తుతింప మనసే ప్రార్ధింప శ్రీఘ్రము గా
       మమ్మానందముగా దృష్టింస కరుణా అందించు శ్రీవాణి వే
       మమ్మేకం కలిపే స్పృజించె చరణా సాయుజ్య సమ్మేళ మే
       ముమ్మారు సహనం వహించి మనసే అమ్మపై ఉంచాను లే    

లహరి - 23

శా:: సర్వస్వమ్ కిరణా మయంగ శివతత్వాలే కిరీటంవ లే
శ్రీరమ్యమ్ అరుణా శివమ్ యె సతియే వామాంగమై తృప్తిగా
భారంతో తరుణం గతాన్ని మరిచే దాక్షిణ్య చూపించుటే   
కారుణ్యం  మెరుపే  గ్రహించి దక్షిణాం నీకూమహేశ్వర మే    

లహరి - 

శా:: లోకంబుల్ దెగ లోకు  లీల్గణవళన్ లోలాయ మానంబు గా
      శోకానందము లింత లేకభువిలో శోభిల్లు నెవ్వాడు ద
       స్చ్రీకారుణ్యుని పాపసంహారుని నే సేవించి సద్బక్తి తో
       నాకీ భాద దొలంగఁ సేయు కొరకై  నాయాత్మలో వేడెదన్   

Internet Telugu magazine for the month of 2/2017/55

Om sri raam - sri maata nama:
children special

చరిత్ర సృష్టించిన ఇస్రో
ప్రాంజలి ప్రభ 
 సమాచారం 15 -02 -2017 
 పీఎస్‌ఎల్‌వీ- సీ37 ప్రయోగం విజయవంతం
కక్ష్యలోకి ప్రవేశించిన 104 ఉపగ్రహాలు

శ్రీహరికోట: భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ(ఇస్రో) చరిత్ర సృష్టించింది. నెల్లూరు జిల్లా శ్రీహరికోటలోని సతీష్‌ ధవన్‌ స్పేస్‌ రీసెర్చ్‌ సెంటర్‌(షార్‌) నుంచి ఒకేసారి 104 ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించి అగ్ర దేశాలకు సాధ్యం కాని రికార్డును సొంతం చేసుకుంది. బుధవారం ఉదయం 9.28 గంటలకు షార్‌లోని మొదటి ప్రయోగ కేంద్రం నుంచి 104 ఉపగ్రహాలతో నింగిలోకి దూసుకెళ్లిన పీఎస్‌ఎల్‌వీ-సీ37 వాహకనౌక 524 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి ఉపగ్రహాలను వాటి నిర్ణీత కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టింది.
ఉదయం 9.28 గంటలకు నింగిలోకి దూసుకెళ్లిన పీఎస్‌ఎల్‌వీ- సీ37 వాహకనౌక తన పనిని విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. సరిగ్గా 17.31 నిమిషాలకు కార్టోశాట్‌-2 ఉపగ్రహాన్ని నిర్ణీత కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది. తర్వాత ఐఎన్‌ఎస్‌-1ఎ, ఐఎన్‌ఎస్‌-1బి ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది. దాని తర్వాత అమెరికాకు చెందిన 96 ఉపగ్రహాలు, ఇజ్రాయెల్‌, కజకిస్థాన్‌, నెదర్లాండ్స్‌, స్విట్జర్లాండ్‌, యూఏఈ దేశాలకు చెందిన ఒక్కో ఉపగ్రహం నిర్ణీత కక్ష్యలోకి ప్రవేశించాయి. వీటికి సంబంధించి మారిషస్‌లోని ఇస్రో కేంద్రానికి తొలి సంకేతాలు అందాయి.

104 ఉపగ్రహాలు ఒకేసారి
ప్రపంచ అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లోనే ఇస్రో నూతన అధ్యాయానికి తెరలేపింది. ముందెన్నడూ కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో రికార్డు స్థాయిలో 104 ఉపగ్రహాలను ఒకే వాహక నౌక ద్వారా అంతరిక్షంలోకి పంపింది. 104 ఉపగ్రహాల్లో అమెరికాకు చెందినవే 96 ఉన్నాయి. ఇందులో డవు ఉపగ్రహాలు 88, లెమర్‌ ఉపగ్రహాలు 8. మిగిలిన వాటిలో ఇజ్రాయెల్‌, కజకిస్థాన్‌, నెదర్లాండ్స్‌, స్విట్జర్లాండ్‌, యునైటెడ్‌ అరబ్‌ ఎమిరేట్స్‌కు చెందిన ఒక్కో ఉపగ్రహం, మన దేశానికి చెందినవి మూడు ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. మన దేశానికి చెందిన మూడు ఉపగ్రహాల్లో కార్టోశాట్‌-2 714 కిలోలు, ఐఎన్‌ఎస్‌ 1ఎ, ఐఎన్‌ఎస్‌ 1బి ఉపగ్రహాలు ఒక్కొక్కటీ 15 కిలోల బరువున్నాయి.

 
 

నడక (కవిత)

నడక -1 (కవిత)(ప్రాంజలి ప్రభ.కం) 
రచన : మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ

అదిరించిన, అదిరి బోక - బెదిరించిన బెదిరి బోక
ఎదిరించిన, చెదిరి బోక - మరిగించిన, కరిగి బోనూ

ఎంత దూరమైనా సాగిపోతూ - గాధలనే సొంతమ్ చేసు కుంటూ  
ఎన్నో మలుపులు తిరిగుతూ - అలుపు ఎరుగక ముందుకు సాగుతా

సొలసిపోక, అలసిపోక -  ఓడ్డు చేరాలని తపనతో   
భయ పడే జీవిలా మారక - ధైర్యమే ఆయుధంగా సాగుతా 

దిక్కెవరు లేరని అనుకోక - తోడు లేరని అసలు అనుకోక  
స్నేహం లేదని అనుకోక - మంచి మనసుతో నడుస్తానూ 

నన్ను గుర్తించలేదని అనుకోక - మన్నన చూపేవారు లేరను కోక  
రోదించనూ, భాదించనూ  - భాదపడనూ భాధను వ్యక్తం చేయనూ  

కష్టాలకు లొంగక  - కలతలు అందక
వేదనలకు చిక్కక - నష్టాలకు కుంగక కదులుతా     

పట్టుదల వదలక - నిగ్రహశక్తి మరువక
ప్రఘాఢమైన నమ్మకంతో - కదలి సాగుతా  

చీల్చుకుంటా వచ్చే సూర్య కిరణాల్లా
చీకటి తరిమే చల్లని వెన్నెల కిరణాల్లా
ప్రతిఒక్కరికి స్వాస అందించే కొమ్మలా 
గమ్యాన్ని చేరే నదీమ తల్లిలా సాగుతా

ఎదురు నిలుచి సాగుతా  - మరులు గొలిపి సాగుతా 
తెలివి తెలిపి సాగుతా  - కళలు చూపియు సాగుతా

--((*))--   

అర్ధం ఏది ?

నా కలల అర్ధం ఏమిటో
నాలో ఆవహించిన బలహీనతా
నన్ను ఆవహించిన భయాందోళనా
నా నిద్రా భంగం చేసింది
నా ఊపిరితో ఆడుకుంటున్నాయి 
ఎందుకు కారణం ఏమై ఉంటుంది

కనికరం లేని లోకంలో ఉన్నందు కా
పని పాటూ లేని జనులతో కలిసినందుకా

స్నేహానికి .. ఆత్మీయతకు
కొలమానం లేదు ఎందుకు
పరిచితులు అపరిచితులు
మానవత్వం ఉన్న వారని
అనుకొని బతకటమే లోకనీతి   
ఆడ మగా మధ్య భేదం చూడక
ప్రేమలు సొంతము చేసుకోవటమా
   
మనసు బతి కించుకొని మనుగడకు
మార్గం వెతక మంటున్నారు
పెదాలు కళ్లచూపులతో చూపే నవ్వు 
హృదయ సౌందర్యముగా నవ్వే
మేని కలయిక వరాల నవ్వు 
నవ్వుకు హితం తప్ప
కల్ముషం లేకుండా ఉంటె చాలుకదా
--((*))--

*పంచభూతాలు

భూమి తపించేరోమ కూపాలు
భూమిలో కదిలే జలవనరులు   
భూమి లో నిక్షిప్త ఖనిజాలు
భూమే స్త్రీహృదయాంతరాలు

ఆకాశం అనంత నిలయాలు
ఆకాశం ప్రచండ ధూలి వలయాలు
ఆకాశం సూర్య చంద్ర వెలుగులు
ఆకాశం నక్షత్ర గ్రహ మండలాలు

నిప్పు లైనా అగ్నిపర్వతాలు
నిప్పు కరిగించు మంచుగడ్డలు
నిప్పు చల్లబడే హృదయతపనలు
నిప్పు నీరు కలయికే జీవితాలు  
   
నీరు తగ్గించు హృదయతాపాలు
నీరు కడలి చేరుటకు ఉరకలు
నీరు సార్వప్రాణుల స్పందనలు
నీరు ప్రకృతికి మూలాధారాలు 

గాలికి కదిలే తాటి మువ్వలు
గాలికి రాలే ఎండు టాకులు
గాలికి హృదయ సవ్వడులు
గాలికి మెరుపులే మనసులు
--((*))--
*వ్యాపారము 

ఓ నేస్తమా ఓ నేస్తామా
చేద్దాము చేద్దాము పని నేస్తమా

కష్టాలను వదిలించు కుందాము
నష్టాల నుండి  గట్టెక్కు దాము
మనధైర్యమే మనకు గెలుపు మార్గము

కలకాదు ఇది వాస్తవము
మన తొందర పాటు వల్లె నష్టము
కొందర్ని గుడ్డిగా నమ్మి దెబ్బతిన్నాము        
ఓర్పుతో మార్పుకు పయత్నిమ్చుదాము

ఓ మిత్రమా ఓ మిత్రమా
చేద్దాము చేద్దాము పని మిత్రమా

ఆటుపోట్లు మయమే ఈ వ్యాపారము
పోటీని గమనించి సాగాలి వ్యాపారము
అవకాశ వాదులను దరి చేర్చకుము
మనమధ్య ఉన్న స్నేహమే విజయము

రేపటి పనులన్నీనేడే చేద్దాము
నేర్పరి గలవారిని ప్రోస్చహించుదాము
పన్నులుకట్టి వ్యాపారాన్ని పెంచుదాము
వడ్డించిన విస్తరికాదు ఇది ధర్మకాటా 

ఓ మిత్రమా ఓ మిత్రమా
చేద్దాము చేద్దాము పని మిత్రమా
--((*))--
 *మిత్రులెల్లరులకూ.....శుభోదయం


చెట్ల మధ్యన మెరుపు
ఆకుల్లో ఆనందోత్సవం
కదలికలో  ఉత్తేజం
ఇది భాను మహత్యం 

గమ్యం లేని ప్రయాణం
అనంత సౌక్యం కోసం
నిరంతర సంచారం
నడినెత్తి ఎక్కి
జారుకుం టూ కదలికేగా 

తనదారి తా వెడలె
సూర్యుడే నిన్న
అంతలోనే బెంగ
పెంచుకున్నాడో
మనకొరకె మరల
 తిరిగి వచ్చేను ......

నూతనంగా తాను
ముస్తాబు తోడ
ధరణి నేలగ వచ్చె
ద్యుమణి యె తాను

బాలభానుని గాంచి
నింగికెందుకొ సిగ్గు
సింధూరవర్ణాన్ని తాను
తనువంత దాల్చె

గోరు వెచ్చని కాంతి
పుడమితాకంగా
భూతల్లి తనువంత
పులకరించింది

ద్వాంతమే అంతమై
కాంతివిరియంగా
నిద్రదేవిని ఉషస్సు
తట్టిలేపింది

మానవుల హృదయం
విచ్చుకుంది
కర్తవ్యబోధ తెలిపింది
కాలనిర్ణయం గుర్తు చేసింది

మేలుకో మిత్రమా
మేలుకొనుమింక
జగతి నేలుకొనంగ
మేలుకోనువ్వూ.......

మిత్రులెల్లరులకూ.....శుభోదయం

*బ్రతుకు - బ్రతికించు

మానవుల్లో కల్లోలం
ఇది ఏమి రాజ్యం రోజుకో వింత
బ్రతుకు తెరువుకు
ఎందుకీ పరిక్షలంతా

గందరగోళం ఎందుకు చేస్తారు
స్థిమితంగా ఆలోచిన్చ నీయరంతా
తొందర పెడతా రెందుకు
శాంతముగా ఉండ నీయరంతా

వేగంతో నేను పరుగెత్త లేను
మెల్లగా నడచి తలిసుకో నియ్యరంతా
చేత కాని వాడవని అంటారు
నాలోఉన్న తెలివిని తెల్ప నీయరంతా

నాకు పేర్లు పెడతారు
మీలాంటి మనిషినేనని అర్ధం చేసు కోరంతా
వెసులు బాటును తట్టుకొని ఉన్నా
మానవత్వాన్ని గుర్తించ లేకున్నారంతా

నేను వితండ వాదిని కాను       
ధర్మాన్ని రక్షించటాని అందరిని కోరుతా
కర్తవ్యం మరచి నిద్రపోను
గ్రుడ్డివాడన్నా న్యాయం కోసం నిలబడతా

నా తత్వాన్ని అర్ధం చేసుకోరు
భందాన్ని నిలుపుటకు ఇస్తా చేయూతా
లోకం బట్టి నడవాలని తెలుసు
నమ్మకముంది సహాయం చేస్తుంది మాతా

నా అభిప్రాయం ఒక్కటే
నాలో ఉన్న తెలివితో దేశానికి సహాయపడతా
మనో నిగ్రహ శక్తిని పెంచుటకు
కవిత్వం తో నిద్రని లేపుతా

మిత్రులారా జీవితమొక
బంగారు పంజరం - మేడిపండు
ఆశల వలయంకి చిక్కి
అవు తాము బందీలం 

నా లో ఉన్న ఓర్పు, నేర్పు 
దేశాభ్యుదయానికి
సహకరిస్తూ సాగుతా
మీరు కూడా గమనించండి
అని పెద్దల సాక్షిగా చెపుతా
--((*))-- 
 చాణిక్య నీతి

1 . "లాలయేత్ పంచ వర్షాణి;
దశ వర్షాణి తాడయేత్;
ప్రాప్యేతు షోడశే వర్షే ;
పుత్రం మిత్ర్ వదాచరేత్."

కుమారుని 5సంవత్సరముల వరకూ లాలిస్తూ ముద్దు చేయాలి.10 స//ల వయసున దండించాలి.16 వత్సరముల ప్రాయమున,తనయుని ఆతని జననీ జనకులు "మిత్రుని వలె"భావించి,వ్యవహరించాలి.

2 . "కు రాజ రాజ్యేన ;
కుతః ప్రజా సుఖం."
దుష్టుడైన ప్రభువు పాలనలో,ప్రజలకు సుఖము ఎక్కడుంటుంది?"

3 . "భ్రమన్ సంపూజ్యతే రాజా!"
నిరంతరము సీమలలో సంచారము చేయుట చే,ప్రభువు పూజించ బడును.

4 . "రాజా రాష్ట్ర కృతం పాపం ;
రాజ్ఞః పాపం పురోహితః."

రాజు చేసిన పాపము పురోహితుడు లేక మంత్రిది ఔతుంది.అమాత్యుడు సరైన మంచి సలహాలను ఇస్తూ,చక్రవర్తిని సన్మార్గములో పెడుతూండలి.అలాగే రాజు దుర్మార్గుడు ఐతే ప్రజలు,ఆతనిని దండించ వచ్చును"అని ఈ శ్లోక భావము.

5 . "బలం విద్యా చ విప్రాణాం;
రాజ్ఞాం సైన్యం బలం తథా;"

బ్రాహ్మణులకు విద్య బలము.అలాగే రాజుకు సైన్యమే బలము."సైన్య బలగాలు దృధముగా,సమర్ధనీయంగా,శౌర్య ప్రతాప పాటవాలకై,వ్యాయామ,సాధనలతో పటిష్ఠముగా ఉండాలని.ఘంటా పధముగా చెప్పాడు చాణుక్యుడు.

6 . "అసంతుష్టా ద్విజా నష్టః ;
సంతుష్టాశ్చ మహీ భృతః."

మహి పాలురు తమకు కలిగిన రాజ్య సంపదతో"ఇంతే చాలును!"అని సంతుష్ఠి చెందరాదు.(నేటి ఆధునిక ప్రాజా స్వామిక ప్రభుత్వ వ్యవస్థలకూ,నేటి చారిత్రక,సామాజిక పరిణామ జనితమైన రాజ్య నిర్వహణా క్రమములో ఈ సూక్తి వర్తించదు.)

7 .  "అత్యాసన్నా వినాశాయ ;
దూర స్థాన ఫల ప్రదాః ;
సేవ్యతాం మధ్య భాగేన ;
రాజా వహ్ని ర్గురుః స్త్రియః."

రాజులతో అతి సమీపములోకి చేర రాదనీ,కొంత దూరములో ఉండి,వారి సేవ చేయాలనిన్నీ ప్రభువులతో అతి చనువు కూడదనీ "కౌటిల్యునీ అభిప్రాయాన్ని ప్రతిబింబిస్తూన్నది

8 . "విత్తేన రక్ష్యతే ధర్మః ;
విద్యా యోగేన రక్ష్యతే;
మృదునా రక్ష్యతే భూప@ ;
సత్ స్త్రియా రక్ష్యతే గృహం ."

ధనము చేత "ధర్మము" రక్షించ బడును.యోగము చేత విద్య రక్షించ బడును.సత్ స్త్రీల చేత గృహము సురక్షితమగును.మృదుత్వముచే భూపాలురు రక్షితులు అగుదురు.

--((*))--
I am . I work with Accounts Officer  but as a poet I write some times, want to share my thoughts with friends and people so here I am... I appreciate your comments, views, and suggestions...

శివకేశవుల అబేధాన్ని తెలిపే గమ్మత్తైన శ్లోకం....
పూర్వం ఒక రామ భక్తుడు.... రాముడంటే వల్లమాలిన ప్రేమ. శివుడి పేరు ఎత్తడు.
ఒకసారి ఓ పండితుడి దగ్గరికి వెళ్లి "రోజూ చదువుకునేలా విష్ణువును గూర్చి ఒక శ్లోకం వ్రాసి ఇవ్వండి" అన్నాడు.

ఆ పెద్దాయనకీ తెలుసు ... ఇతడికి శివుడు అంటే పడదని. సరే ఒక కాగితం మీద మంచి శ్లోకం ఒకటి వ్రాసి ఇచ్చాడు.
"విష్ణువుని స్తుతిస్తూ వ్రాసాను. మీ విష్ణువు సంతోషిస్తాడు. చదువుకో" అంటూ.
గవీశపాత్రో నగజార్తిహారీ
కుమారతాతః శశిఖండమౌళిః।
లంకేశ సంపూజితపాదపద్మః
పాయాదనాదిః పరమేశ్వరో నః॥ ఆశ్చర్య పోయాడు చదవగానే.
అందులో ఏమని చెప్పబడింది? పరమేశ్వరః నః పాయాత్ అని. అంటే పరమేశ్వరుడు మనలను కాపాడు గాక అని అర్ధం . తక్కిన పదాలన్నీ ఆ పరమేశ్వరునికి విశేషణాలు. అర్ధం చూడండి...
గవీశపాత్రః ... గవాం ఈశః గవీశః .... ఆవులకు ప్రభువు అయిన వృషభం. అది వాహనం గా కలవాడు గవీశపాత్రః. అంటే సదాశివుడు.
నగజార్తి హారీ ... నగజ అంటే పార్వతీ దేవి ... ఆవిడ ఆర్తిని పోగొట్టిన వాడూ ... అంటే సాంబశివుడే.
కుమారతాతః .... తాతః అనే సంస్కృత పదానికి తండ్రి అని అర్థం ... కుమారస్వామి యొక్క తండ్రి అయినవాడు శివుడే నిస్సందేహంగా.
శశిఖండ మౌళి: ... అంటే చంద్రవంక శిరసున ధరించిన వాడూ.
లంకేశ సంపూజిత పాద పద్మ: ... లంకాధిపతి అయిన రావణునిచే పూజింపబడిన పాదపద్మములు కలవాడూ.
అనాదిః ... ఆది లేని వాడూ ... అంటే ఆదిమధ్యాన్తరహితుడు అయినవాడూ,
అటువంటి పరమేశ్వరః నః పాయాత్ .... వృషభ వాహనుడూ, పార్వతీ పతి, కుమార స్వామి తండ్రీ, చంద్రశేఖరుడూ, రావణునిచే సేవింప బడిన వాడూ అనాది అయిన పరమేశ్వరుడు మనలను కాచు గాక అనేది తాత్పర్యం.
అర్ధం తెలియగానే మతి పోయింది. వ్రాసిన వాని మీద పిచ్చ కోపం వచ్చింది. అది పట్టుకుని తెగ తిరిగాడు.
చివరికి ఒకాయన "అది విష్ణువుని కీర్తించేదే ... ఏమీ అనుమానం లేదు" అని అతడిని ఓదార్చాడు.
ఇది మరో ఆశ్చర్యం.
అనాది అనే మాటలో ఉంది అంతా. కిటుకు చూడండి ....
పరమేశ్వరుడు ఎలాటివాడూ అంటే అనాదిః అట. అంటే ఆది లేని వాడు. అంటే పరమేశ్వరలో ఆది అక్షరం లేనివాడు.
ఇప్పుడు ఏమయ్యింది? రమేశ్వరః అయ్యింది. అంటే లక్ష్మీపతి అయిన విష్ణువే కదా!
గవీశపాత్రః ... లో గ తీసెయ్యండి .. వీశపాత్రః అవుతుంది. విః అంటే పక్షి అని అర్ధం. వీనామ్ ఈశః వీశః ... పక్షులకు రాజు అంటే గరుడుడు, ఏతా వాతా గరుడ వాహనుడైన విష్ణువు.
నగజార్తి హారీ ... మొదటి అక్షరం తీసెయ్యండి .... గజార్తి హారీ ... గజేంద్ర మోక్షణము చేసిన విష్ణువు.
కుమారతాతః .... ఆది అక్షరం తీసేస్తే ... మారతాతః .... మన్మధుని తండ్రి అయిన విష్ణువు.
శశిఖండ మౌళి: ... మొదటి అక్షరం లేకపోతే శిఖండమౌళిః... నెమలిపింఛము ధరించిన విష్ణువు.
లంకేశ సంపూజిత పాద పద్మ: ... మళ్ళీ ఆది లేనిదిగా చెయ్యండి ... కేశ సంపూజిత పాద పద్మ: ... క అంటే బ్రహ్మ, ఈశః అంటే రుద్రుడు ... అంటే బ్రహ్మ రుద్రేంద్రాదులు బాగుగా పూజించిన పాదపద్మములు కల విష్ణువు.
అతడు మనలను కాపాడు గాక ....
గరుడ వాహనుడూ, గజేంద్రుని ఆర్తిని పోగొట్టిన వాడూ, మన్మధుని తండ్రీ, నెమలి పింఛము దాల్చిన వాడూ, బ్రహ్మ రుద్రాదుల చేత పూజింపబడిన పాద పద్మములు కలవాడూ అయిన రమేశ్వరుడు .... విష్ణువు మనలను కాచు గాక అనే తాత్పర్యం .
ఇప్పటికి అతడు శాంతించాడు.
సమన్వయించుకోకపోతే జీవితాలు దుర్భరం ఔతాయి. సర్వదేవతలలో విష్ణువుని దర్శించగలిగితే వాడు వైష్ణవుడు. సర్వ దేవతలలో శివుని దర్శించగలిగితే వాడు శైవుడు. ఇది మన భారతీయ కవితా వైభవము.
భవదీయః
విద్వజ్జనవిధేయః
నారాయణభట్ల.చైతన్యశర్మ

 

*మనసు నీతి (ఛందస్సు )*

*మనసు నీతి (ఛందస్సు )

సంతోషం సగము బలమే
-జీవిత సత్యమే గా
ఉల్లాసం వలపు తలపే
- ప్రేమ సంతృప్తే గా
మాధుర్యం మదన కొరికే
- సరసం వళ్ళే గా
సాహిత్యం మెదడు మెరుపే
-మానసోల్లాసం గా

సంసారం సహాయ నటనే
-ఒక్కటి మార్పే గా
సంగీతం వయసు మరుపే
-ప్రాయ, ప్రేమ తత్వం గా
సద్భావం, సమత మమతే
-ప్రేమ మాధుర్యం గా
శృంగారం, మగువ మగాడే
-తృప్తి సంతృప్తే గా   

ప్రోత్సాహం మరులు గొలిపే
-కాంత ప్రేమ శోభే
శ్రేయస్సే పలుకు తల్లియే
- మణి దీపం వెల్గె
రాద్ధాంతం రణము తలపే
స్త్రీల వళ్లే కాదే          
ప్రాధాన్యం పరుల కొరకే
- గీతా భాష్యం భోదే
  
--((*))--

*లక్షణమే (ఛందస్సు )

మార్పు నేర్పు ఓర్పు చూపేది జీవితమే
మంచి చెడ్డ కక్ష తెల్పేది లక్షణమే
ఎండ వాన మంచు పంచేది ఆకాశమే
రాత్రి వెల్గు తృప్తి ఇచ్చడి సంతసమే
 
తల్లి బిడ్డ  ప్రేమ గుర్తింపు  నమ్మకమే
పాలు నీళ్లు పొంగు కల్పన ప్రణయమే
స్వచ్ఛ స్వేచ్ఛ ఇఛ్ఛ ప్రకృతి దైవతమే
కళ్ళ  నీళ్లు నమ్మి నిర్ణయ తప్పిదమే

శక్తి యుక్తి ముక్తి బోధించు అమ్మతమే
నవ్వు ఏడ్పు డబ్బు మార్గము తండ్రితమే
జ్యోతి ఖ్యాతి నీతి తెల్పుట ధర్మతమే
నన్ను నిన్ను మన్ను భాద్యత పృథ్వితమే   

-((*))--


కొద్దీ  (ఛందస్సు )

తోమె కొద్దీ గిన్నె మెరుపు
రుద్దె  కొద్దీ సబ్బు నురగ
పిండె కొద్దీ పండు నలుగు
కొట్టె  కొద్దీ  కొండ కరుగు

తవ్వె  కొద్దీ నీరు పడుట
మెచ్చె కొద్దీ ఆశ  పెరుగు
నచ్చె కొద్దీ భాధ మిగులు
నవ్వె కొద్దీ   కళ్ళు మెరియు

ఉతికె కొద్దీ బట్ట చిరుగు
తురుమె కొద్దీ చిప్ప మిగులు
ముదిరె కొద్దీ బెండ తినరు
చితిపె కొద్దీ చీము కురియు

రాపిడి కొద్దీ వేడి కలుగు
సాధన కొద్దీ విద్య పెరుగు
సోధన కొద్దీ కొంత తెలియు 
ఇష్టము కొద్దీ కాని దవును

--((*))--

*దైవమే చూపించే (ఛందస్సు)

మాటయే మనకు తీర్పు
-ప్రపంచం అంతయూ ఇంతే
ప్రతిభే జగతి మార్పు
-లోకంలో శాంతియూ కొంతే
దేహమే మనసు కూర్పు
-జీవంలో ప్రేరణే  వల్లే
ప్రేమయే బతుకు ఓర్పు
-మౌనంలో మాటలే వల్లే

మార్పులే జగతి కొంతా
-భాష్యమే లాలనే కొంతా
ఏడ్పులే బతుకు కొంతా
-సద్భావం లేకయే కొంతా
శాంతులే కళలు కొంతా
-ఉల్లాసం ఊయలే కొంతా
గాయాలే మనసు కొంతా
-శృంగారం వేదనే కొంతా

శ్రీమతి మనసు చూసే
-సంద్రంలో అన్వేషి లాగా
శ్రీపతి  గుణము చూసే
-స్థిరంగా సంతసం లాగా
ప్రేయసీ ధనము చూసే
-భంధంతో అర్పణ మాయే
ప్రేమలే మదిని చూసే
- దైవమే చూపించే దారే 
  --((*))--
*కవిత (తెల్సు )

వాస్తవం ఎప్పటికి నిప్పే
కాల్చటం ఎప్పటికి తప్పే
పుట్టేది అందరికి తెల్పు
గిట్టేది ఎవరికీ తెల్సు

శిల్పియే శిల్పమును చెక్కే
 దేవుని శిల్పముకు మొక్కే
ప్రసాదం ఎప్పటికి  కొద్దే
కొండత ఆలోచన ఇచ్చే

కొన్నేళ్లు మల్లెలకు సెంటూ
స్త్రీలలో ఎప్పటికి  సెంటూ
ఇల్లాలే కుటుంబం జ్యోతి
భర్తయే వెలుగుకు వత్తి

కులమే కొలమానం కాదు
గుణమే బహుమానం నాకు
నీ కోసం అర్పించే నారి
నారీయే భర్తకు నిజందారి      
--((*))--

*ఎప్పుడూ శుభోదయం
(రచన మల్లాప్రగడ రామకృష్ణ)

నిజానికి నేడు ఏమి జరుగుతున్నదో
నిరీక్షణ పెర్గి ఏమి పనులు చేయ కో
అన్యూన్యత తగ్గి  నరక మార్గమో
అలసత్వం పెరిగి సులభ వదిలావు

ఆంతర్యపు స్పందనలు లేకయె
ప్రతిబింబం చేసే చర్య లేకయె
నీడను బట్టి తట్టి ఉండ లేకయె
ఆత్మీయల చెలిమి పొందలేకున్నావు   

హృదయ స్పందనకు లొంగకయో
పలకరింపు అనేది ఇప్పుడు లేకయె
భవిషత్ అనేది ఏమిటో తెలీకయో
తల్లి తండ్రి మరచి దేశ దిమ్మరైనావు

మానసికంగా పొందే తృప్తిని మరిచావో
మనుషుల్లో మమతలను గమనించలేవో
ఎక్కడో ఉన్న సంతోషం కోసం ఉన్నావో
చదువుకున్న బికారి అని భాద పడతావు

నిజానికి నేడు కనుమరుగౌతున్న ప్రేమలు
మనుష్యులమధ్య ఉన్న సత్సంబంధాలు
ఆత్మీయత అనురాగం పంచే మనుష్యులు
లేరనుకుని మనసును కలత పెట్టుటెందుకు

మనసులు మధ్య సయోధ్యలు సద్భావనలు
సామీప్యతలు, అభిమానాలు, ఆప్యాతలు
స్నేహితులు, ప్రేమను పంచే తల్లితండ్రులు
ఇందరుండగా ఒంటరి వాడ వెట్లా అవుతావు

మనసును నిగ్రహించుకో - శక్తిని గ్రహించుకో
రూకల కోసం కష్టాన్ని నమ్ముకో - ప్రేమను పంచి
ఉన్న దానిలో నిజాయితిని గమనించి బ్రతికి
తోటివారికి బ్రతుకుమార్గము ఇచ్చే శక్తి ఉంది నీకు

దేశం నాకేమిచ్చింది అనకు
దేశాభివృద్ధికి నావంతు సహాయ పడాలి
తల్లితండ్రుల సేవా వృత్తి ధర్మం
పాటించి సాగు ఎప్పుడూ శుభోదయం 
       
  --((*))-- 

ఛందస్సు (మాతృశ్రీ ) (కొత్తది )

ఓం శ్రీరామ్ - శ్రీ మాత్రేనమ:

*ద్విపద (కవిత )

ఒకనాటి పుణ్యము - నిత్య ప్రశాంతత
ఒకనాటి పాపము -  వక్ర బుద్ధియు
ప్రతిరోజు ఆనందం - మంచి గుణం
ప్రేమ నమ్మకం - సుఖ సంసారం

ఆనాటి విషయం - ఏనాటికీ మారదు
జరిగే విషయం - ఏనాటికీ తెలియదు
మంచి విషయం - ఏబుర్రకీ ఎక్కదు
చెడ్డ విషయం  - బుర్రఎక్కక తప్పదు

పుడమిలో లేరు - ధర్మబోధ చేయువారు  
నిజము చెప్పువారు - కృపచూపే వారులేరు
తెలుగు భావమువేరు - ఇంగ్లీష్ భావంవేరు
బంధానికి ఎవరెవరు - ప్రేమకు ఎవరోకరు

ఈరోజుకారోజు పనిని - సమయంబట్టి చేయాలి
ఓర్పువున్న లేకున్నా - మనిషినిబట్టి చేయాలి
మనసున్న లేకున్నా - పని తల్లినిబట్టి చేయాలి
అనారోగ్యంతో ఉన్న - పెద్దలకు సేవచేయాలి 

భార్య భర్త - మెలి కలయికే
బిడ్డ నవ్వు - తోలి ఊహలకే
మంచి చెడు - కాల నిర్ణయాలకే
జరిగింది జరగబోయేది - దేవుని సేవలకే    
 
జ్ఞానంపంచెడి మాతృశ్రీ - సత్య స్వరూపి
విద్యనేర్పెడి గురువు  - న్యాయ స్వరూపి
మార్గంచూపెడి తండ్రి - ధర్మ స్వరూపి
సంపదచూపెడి నేత - బ్రహ్మ  స్వరూపి

 --((*))--

*ఛందస్సు (ఉన్నా రేరీ )

లోకంలో మనో సహనం - దాన గుణం ఉన్న వారు లేరే
కష్టం సమ తుల్యముగా - దాన ధర్మాలూ చేయాలని ఉన్నా
అహం కారమే సమతా - మానవతా కాన రాకయే ఉండే
కానీ మాట మృదువుగా - ఉండేడి వారే ని దానం చేసే

జ్ఞాణాన్నీ కలిగీ గర్వం లెక ఉండేది వాడే ఎక్కు
వా జ్ఞానం సమయానందమ్ము మనో బుద్ధి భోధించేవా   
రే సత్యం తెలిపే వ్యక్తి అరుదే నిండుగా బోధించే
ఐశ్వర్యం మనసా వాచా పలుకే వేదంగా ఉన్నా రేరీ
--((*))--     
      



ఛందస్సు (మోసగత్తె)
II UUU UIUI
సుడి గుండం లా చుట్టే శావు
మది అంటూ గాళ మే శావు
ఎద పొంగే ఆయుధమ్ వల్లె
చిరు గుండె ల్లో ఒట్టే శావు

నయనాలల్లో తెల్పుతావు
పయణాలల్లో  ముంచు తావు
శయనంలల్లో తప్పు కుంటు
తమకం వళ్ళో ఒప్పు కోదు        

నిలువెల్లా  నన్ను చుట్టావు
మనసెల్లా  వల్క పోశావు
తను వెల్లా చిందు లేశావు 
వయసల్లా వంపు తిప్పావు 

నను మూర్కం గా కొట్టావు
నను మత్తెక్కిం చెశావు
నను నమ్మించ్చే చెశావు
నను మోసంతో చెశావు
--((*))-- 
 
ఛందస్సు (మాతృశ్రీ ) (కొత్తది )


III-UI-UI - IIIIU
 
కలిమి లేము లందు - మన కొరకే
మనసు తో మనందు - సహా కరుణే
వయసు తో నిమిత్త - అను కరణే  
దయతొ నవ్వుపంచు - చిరు నగువే
    
పరుల తోడ భాద - సుఖ మదిలో
దరికి చేరి సేవ - పరి మళమే
మనసు నొప్పి తెల్ప- క లతవలే 
ఉదయ భావ తెల్పి - మెలుకొలిపే

మరులు గొల్పె తేట - అనుకువలే
మమత పంచె ప్రేమ - సుమలతలే  
హితము కోరె ఓర్పు - సహనములే
మదిని పంచె నేర్పు - కలదియులే 

పవలు రేయి తాను - కనులకలే
సెగలు పొంగి ఒక్క -రొకరి కలే
యదను చెప్పు కోక - తలపు కలే
చివరి దాక ఓర్పు - నిజము కలే

వనము నేలు నేత - కొలుచుటకే
సమయ పాల నేత - నిలుచుటకే
మనము నిత్య పూజ - తలచుటకే
సకల సేవ భావ - తెలుపుటకే
     
--((*))--   
  
 
ఛందస్సు (సమత) (కొత్తది )
IIUII-UIIUU
 
కమణీయము మానసమళ్లే
అనురాగము దీవనవళ్ళే
దయనీయము పెంపకమళ్లే
సహజీవన సాహసమళ్లే

చిరకాలము ప్రేమలవళ్లే
నళినీ నిలయం వలపళ్లే
చిరుజీవుల నవ్వులవళ్లే
మదికోరిక తీరును అట్లే

నవరాగము ఆదరణమళ్లే
సుమభాదలు తిరుటవళ్లే
సుఖరోగము ఆశల వళ్లే    
విధి భాదలు కర్మలవళ్లే
        
సహనం దయ సేవ సుమాలే
సుఖదం సుమ భావ భగాలే
విరహం మమ ప్రాప్త బొగాలే
సమరం మమ తప్పుల వల్లే

ఎవరో ఒక సాహాసమళ్లే
ఎచటో సమసేవల వళ్లే
సమయా సమ సాధనవళ్లే
సమతా మమతా పొంగే
--((*))--

ఓం  శ్రీ రామ్ - శ్రీ మాత్రే నమ:


*లోక-మాయ (కవిత ) 

పూచాయి పూలు - స్త్రీల కళ్ళు మెరిసాయి
పరిమాళాల పూలు - మనసును మెరిపించాయి
గులాబీ పూలు - హృదయాన్ని కదిలించాయి
పారిజాత పూలు - దేవుడికని చెపుతున్నాయి

పడుకుంది పాము - చీమల పుట్టాయి
భద్ద కస్త మనిషి - భూమికి బరువాయి
వేశ్య వృత్తి మనిషి - వేదనకు చేరువాయి
వృతి ధర్మ వ్యక్తికీ - జీవితమే బరువాయి  

కొమ్మపై కోయిల - ఱాయి చూస్తున్నది
విస్తరేసి యువతి - వింత చూపు తుంది
కమ్ముకున్న చీకటి - వెలుగును పిలుస్తుంది
విచ్చుకున్న మనసు - కోర్కతిర్చ మంటుంది  

రాత్రిలో నడక - వెన్నెల కొట్టింది
మనసులో మమత -  మంచిని కోరింది
వేడిలో యువత - వేగము కావాలంది
వేదనలో నడక - దారి మారిపోతుంది 

నీటిలో నీడలు - చేప బెదిరింది
స్త్రీల కళ్లకే - హృదయం కదిలింది
మెలి ముసుగుకే - అందం కనబడింది
మనిషి నీడను - పట్ట లేవంటుంది 

దీపాలు వెలిగాయి - నిశి నిలిచింది
మనసులు వెలిగాయి - మనసు చితికింది
ఆశలు తొలగాయి - ఆకర్షణ పిలిచింది
సంపాదన పెరిగాయి - నిద్ర కరువైనది

కొలనులో నెల నీడ- విరి కదిలింది
మనసులో ప్రేమ లీల - తొలచి వేసింది
కాకి ముక్కుకు దొండ పాండే - ఇత్తడి పుత్తడైనది
బ్రతికే మార్గం - ప్రేమ పక్షులకు సొంత మైనది    

పాకింది పచ్చిక- పల్లె మెఱుస్తుంది
విరిసింది పైరు - పుడమి తల్లి మెరిసింది
ఉరికింది కోడె దూడ - స్వేశ్చ దొరికింది
గోమాత పాలే - పళ్లే నంతా మురిపించింది          

మెరిసింది మెఱుపు - శరత్తు కమ్మింది
కురిసింది వర్షము - పుడమి పురి విప్పింది
వీచింది చల్లనిగాలి - నెమలి నాట్యమాడింది
జారింది పిడుగు - ప్రాణాన్ని తీసుకెళ్లింది    

గుడిపైన పక్షులు - గంట ఊగింది
హృదయం రెక్కలు - మంట చూపింది
సమయం ఊహలు - ఆశ రగిలించింది
పుడమి భాద్యత - గంట మోగించింది 

జడివాన కురుస్తుంది - గుడి మెఱుస్తుంది
మొగలి వాసన వస్తున్నది - మంచు మెఱుస్తున్నది
కమలం వికసిస్తుంది - కిరణం మెఱుస్తున్నది
పైరు కోత కొచ్చింది - రైతు నేత్రం మెరుస్తున్నది    

శరీరం కూలింది  -  విరి చూస్తున్నది
మనసు చెడింది -  విధి ఎక్కిరిస్తున్నది
వయసు నలిగింది - మది మరులుకొన్నది
బ్రతుకు పండింది - బాధ్యత పెరిగింది   

--((*))--

Internet Telugu Magazine for the month of 2/2017/54

ఓం శ్రీ రామ్ - శ్రీ మాత్రే నమ:


ఓం శ్రీ రామ్ - శ్రీ మాత్రేనమ:

1.*ప్రాయమ్ము (కవిత) 

ఎవరో ఒకరు - ఎదో ఒక రకమ్
యిది అది అని ఏదీ చెప్పలేము 
వయసు వలపు తలపుల పిచ్చి
వలచి వలపింపచేసే వయసు పిచ్చి

వయసు హృదయ కవాటములు తెరచి
ప్రపంచ విజ్ఞానమును ఆహ్వానించి
ఉడుకు రక్తముతో ఏదోసాధించాలని
నవీన వయో విలాసముతో తపన ఉంచి
యుక్త వయసు అర్ధాన్ని నిరూపించే

పడచు వయస్ ఉల్లాసంతో వచ్చి
గూటినుండి స్వతంత్రం కోసం పిచ్చి
ప్రతిభతో ఎంతో ఓచిత్యం వెళ్లబుచ్చి
ప్రాజ్ఞత పరిణత చెంది మేధస్సు పంచే

ప్రాయమున మోయరాని బరువైన దిమ్మలు
కొత్త ఆశలతో రేకెత్తించే నవీన కాంతి రేఖలు
అనుకూల ప్రతికూల హృదయ స్పందనలు
కోపావేశముతో నోరు పెద్దగా చేసి మాటలు పంచే

మేని సొగసులతో కొత్త ఆరాటంగా
వంకర టింకర కొత్త ఆలోచనగా
ప్రాయపు టెక్కు బిగువు చూపుగా
వాయలు వాయనాలాతో విరాజిల్లే

యోవనంలో పువ్వుల్ని హాత్తు కుంటే
వృద్ధాప్యంలో అవే ముల్లుగా మారుతాయి
మాటల్లోని యదార్ధాన్ని తాత్వికతను
గ్రహిస్తే మనస్సుకు ఎంతో ప్రశాంతత

కేళీవిలాసాల మౌళిలా బాటలో
పరువెత్తి శరీరాన్ని పాడుచేసుకోకు
భవిషత్తు నిర్మాణంలో చేయూత ఇస్తూ
శక్తి సామర్ధ్యాలను దేశం కొరకు పంచు

ప్రాయమ్ము వరమౌను ప్రాజ్ఞుడౌను
ప్రాయమ్ము అగ్ని రెచ్చిపోక చల్లగా ఉంచు
ప్రాయమ్ము సద్వినియోగం సుభంబౌను
ప్రాయమ్ము జీవనకృతుకు సేవగా పంచు
  --((*))--


2.* ప్రాంజలి ప్రభ - ఓ దేవుడా (కవిత )

గుండెకు తోడుగా ఊరట నిచ్చావు
ఎండకు నీడగా  తరువు నిచ్చావు
మంటకు తోడుగా చలిని ఇచ్చావు
జంటకు తోడుగా బిడ్డను ఇచ్చావు

మాటకు తోడుగా ఏడుపు పంచావు
పాటకు తోడుగా నాట్యము నేర్పావు
ఆటకు తోడుగా నేర్పరి  చూపావు
బాటను నీటుగా చేయుట తెల్పావు       

కోపము తోడుగా ఆకలి కల్పించావు
శాంతము తోడుగా సుఖాన్ని కల్పించావు  
వేషము తోడుగా ఆకర్ష నందించావు
భాషకు తోడుగా కవిత్వ మందించావు 
 
చీకటి తోడుగా వీలుగు నందించావు 
భాధకు తోడుగా సంతోషం ఇచ్చావు
బంధము తోడుగా భాద్యత నిశ్చావు
ప్రేమకు తోడుగా సేవలందించావు 

--((*))--


3.తరుణం

అమరావతి నగరంలో, పారిజాత వనంలో,
జగదేకవీరుడు అతిలోకసుందరి
ఏకమైన తరుణం - భావ కవితామృతము (ఛందస్సు)

పిచ్చి మనసు తనువునే
కూర్చియు వలపు తలపే
ఏకము అగుట కొరకే
ప్రేమను తెలుపుట కదా

ఈ చిలక కల వెలుగే   
రంగుల కథల మలుపే 
హంగుల తెలుపు వగలే 
పొంగులు కలసి సెగలే 

వేడి వలపు సొగసులే
వేకువ పలుకుల వలే 
శోభల తలపు తెలిపే
మాటలతొ చిరు నగవే

హృదయ తపన తెలిపే
శృతి పలుకులు చిలికే
ప్రీతి కొరకు నటననే
చూపియు నాగువులొలికే

తామర లతలా సెలయే
రూ పరిమళము చిరుదీ
పం వెలుగులతొ మమతా       
నందము శుభము కలిగే

తురుపు కిరణ వెలుగూ
పొద్దు తిరుగు లతలకూ
వేకువ సరయు నది కీ   
పొంగు కడలి ఉరకలే

వాంఛ ఫలితము తరుణా
నంద సుమధుర మధురా
నంద భవ బగ తలపే
స్వర్గ సుఖ కల ఒకటే

ప్రతి అణువు కదలికే
ప్రీతి గొనుట మధురమే
శృతులు గొలుపు గళమే
ఒక్క నిముషము సుఖమే 
  
జీవితమునకు సమభా
వాల మగువకు మగడే
సంత మవుటకు మదనా
నంద సుఖము కొరకే  


4.*జీవితార్ధం

పుణ్యం వెనుక భాద్యతలు ఎన్నో
సోఖ్యం వెనుక సుఖములు ఎన్నో
లౌక్యం వెనుక పలుకులు ఎన్నో
నిజం వెనుక నిజాయితీ ఎంతో

ఇష్టం వెనుక కష్టం ఎంతో
కష్టం వెనుక సుఖం ఎంతో
సుఖం వెనుక కాంతి ఎంతో
కాంతి వెనుక శాంతి ఎంతో

చేష్ట వెనుక చేవ ఎంతో
ప్రీతి వెనుక ప్రేమ ఎంతో
ఖ్యాతి వెనుక భ్రాంతి ఎంతో
శాంతి వెనుక ప్రేమ ఎంతో
  
శాంతం వెనుక సంతోషం ఎంతో
అందం వెనుక పొందిక ఎంతో
సొంతం వెనుక కోరిక ఎంతో
పంతం వెనుక భాద్యత ఎంతో

కధనం వెనుక మధనం ఎంతో
నిదానం వెనుక సందడి  ఎంతో
ప్రదానం వెనుక సంతస మెంతో
విధానం వెనుక సహనం ఎంతో

విజయం వెనుక వినియోగం ఎంతో
పుట్టుక వెనుక ఉపయోగం ఎంతో
ప్రేమల వెనుక భాందవ్యం ఎంతో
స్వేశ్చల వెనుక నష్టము  ఎంతో

సారం వెనుక సాధన ఎంతో
భేదం వెనుక వేదన ఎంతో
శాంతం వెనుక సహనం ఎంతో
అంతం వెనుక ఆరంభం ఎంతో

ప్రశంస వెనుక ప్రతిభ ఎంతో
అహింస వెనుక ప్రశాంతి ఎంతో
అనంత వెనుక సునంద ఎంతో
ఆనంద వెనుక ఆనందీ ఎంతో 

పంట వెనుక పరిశ్రమ ఎంతో
వంట వెనుక నిరీక్షణ ఎంతో
కంట వెనుక  కలియుట ఎంతో
జంట వెనుక జరుగుట ఎంతో 

ప్రగతి వెనుక ప్రయాసం ఎంతో
ప్రకృతి వెనుక వికృతి ఎంతో
ప్రతిభ వెనుక ప్రమాదం ఎంతో
ప్రమిద వెనుక చీకటి  ఎంతో 

జీవితం వెనుక జీవితార్ధం ఎంతో
సాహసం వెనుక ప్రోత్సాహం ఎంతో
విశ్వాసం వెనుక వినమ్రత ఎంతో
నమ్మకం వెనుక ప్రేమతత్వం ఎంతో
 
--((*))--

5.*శాంతి లేక (ఛందస్సు )

శాంతి లేదు నిన్ను చూడగా 
బ్రాంతి చెందె నీవు ఉండినా
కాంతి రాదు మానసమ్మునా
వెల్తి నాలో వేద నమ్ముగా

నవ్వు లేక నల్గి పోతినే 
పువ్వు చూసి ముర్సి పోతినే 
ఇవ్వు అన్న ఇవ్వ పోతివే  
కొవ్వు అన్న నోరు విప్పలా

ప్రేమ నీదె సృష్టికిన్ సదా
వాణి నీవే  విధ్యకిన్  సదా
జ్యోతి  నీవే భూతలమ్ము పై
స్వాతి నీవే మబ్బు లమ్మపై

సిద్ది పొంద లేక ఉంటినే
బుద్ధి చిన్న బోయి ఉంటినే   
చద్ది తిన్న భీతి గొంటినే
ఇచ్చి పుచ్చు కుంటే మంచిదే 

వట్టి మాట ఇప్పు డేందుకే
గట్టి మూట పట్టి తీస్తివా
తట్టి లేప నిద్ర రాదులే
మట్టి నమ్మే బ్రత్కు నాదిలో

జ్యోతి నీవె భూతలమ్ముపై
భాతి నిచ్చు భాస్కరా రవీ
హేతువీవె సృష్టికిన్ సదా
చేతనమ్ము జీవితమ్ములో
--((*))--


6*మంటల భావాలు
ఎప్పుడూ ఏదో మండుతూనే వుంటుంది
మంటలు అంటుకుంటూనే వుంటాయి
కోరల నాల్కలు  నమిలి మింగేసి
బూడిద వూసేస్తూ!

వెచ్చదనానికి కరిగిపోయి
చలిమంటేనని ముట్టుకుంటే
చురుక్కుమంటుంది…
మంటనంటించి మంట మాయమవుతుంది!
మంటే మిగులుతుంది

కూరుకున్న బుర్ర బాంబై బద్దలవుతుంది
లేస్తున్న విమానం నిప్పుముద్దవుతుంది
మధ్యవేసిన పచ్చగడ్డి భగ్గుమంటుంది
ఆకలేసిన దూడ అరుస్తుంది

భస్మాసుర హస్తం
అదిమిపట్టిన ఒత్తిడికి
అక్కడో అగ్నిపర్వతం లావా కక్కుతుంది
ఇక్కడో గ్యాసు బావి బ్లో-ఔట్ అవుతుంది
అంటుకున్న అరణ్యాలు అంత తొరగా ఆరవు
ఆర్పడానికి కొంపల్లో నీళ్ళూ వుండవు

ఎక్కడో చమురు కాలుతున్న వాసన…
వంటిల్లే వల్లకాడు!
శవాలకు స్పర్శ తెలీదు
అయినా ఎర్రగా అంతటా ఏడుపు-
అయినా గొంతుకలు మర్యాదగానే నడుచుకుంటాయి
అయినా లేక అందుకే
ఇంకో అగ్గిపుల్ల ముద్దు పెట్టుకోకమానదు.


7*నేస్తమానేస్తమా నన్నొదిలి పోలేవు
అర్ధం చేసుకో లేకపోతున్నావు
వాస్తవ మనోభావాలు తెల్ప లేకున్నావు
నీవు ఒక వస్తువు కాదు నేస్తమా

నను వలచి వెంబడించావు
నను తలచి తపన చెందావు
నను కలసి మాటలు చెప్పావు
నీవు ధర్మమార్గాన్ని చూపావు నేస్తమా     

స్వార్ధమునకు మనమధ్య చోటు లేదు
నిస్వార్ధ సేవలే మనమధ్య కమ్ముకున్నాయి
సుస్వరభావామృతము మనమధ్య ఉన్నది
మదిని మరిపించుట కదా నేస్తమా

వర్ణ వివక్ష మన మధ్య రాదు
వర్గ విలక్షణ అసలు రాదు
దుష్ట గణము మనమధ్యకు రాదు
ఉత్సాస నిస్వాసాలు ఒక్కటే నేస్తమా
మనమధ్య ఉన్నది ప్రేమ మాత్రమే

మనసారా నన్ను పిలిచావు
మదితీరా మనసును తెలిపావు
హృదయ స్పందన ఒక్కటిగా మలిచావు
వడిలో ఉండి ఓదారుస్తావు నేస్తమా     
     
ఎప్పుడొస్తావో తెలపవు
ఎలా వస్తావో తెలపవు
ఏకంగా మమత పంచేసావు
మరువలేని అంటావు నేస్తమా

అలసి సొలసిన కాలానికి
అనంత ఆలోచన తరుణానికి
అమృత ఘడియల ఆనందానికి
పరమానందాన్ని పంచావు నేస్తమా    

నేస్తానికి నేస్తం ప్రాణం
ప్రాణానికి ప్రాణం దేహం
దేహానికి దేహం ప్రేమ
ప్రేమకి ప్రేమే దాసోహం
  
మనమధ్య ఉన్నది ప్రేమ
ప్రేమను పంచి జీవిద్దాము నేస్తమా 


8*కవిత ఎండు ఆకు (కవితా)

పండు టాకులు రాలి
ఎండు కాయలు డొల్లగా మారి
వండు వంటలు చెడి
మండు టెండలకు తట్టుకోక విలవిలలాడే 

పూలు పూయుట లేదు
సెలవు పెట్టింది వసంత ఋతువు కాదు
వలకపోసే మనసు లేదు
నులక మంచముమీద నిద్ర రావటము లేదే

తెర వెనుక కధలు
తెరచాప లేని నావలా ఊగిస లాటలు
తరుము తున్న తరంగాలు   
తరుణమంతా ధారపోసిన గుర్తింపు లేదులే

గాలి సెగలకు తట్టుకోలేక
గాలి పటంలా ఎగిరి తెగిన పటములా మారక
అలల అల్లరి చూడలేక
కలల కల్లోలం ఎవ్వరికి చెప్పుకోలేక తికమకే   

వ్యర్ధమైన వాడని పూలలా
స్వార్ధ బుద్ధి లేని దివిటీలా
అర్ధపు మాటలు అర్ధమయ్యేలా
తీర్ధము త్రాగినా దేవుని పిలురాదులే

వృద్దాప్యం ఎండుటాకు సమానము
- అయిన కర్తవ్యం మరువదు వృద్ధాప్యము   

9*వాంఛ (కవిత)

రోజులు మారుతూ ఉన్నాయి
రాజి పడక సతమత అవుతావు ఎందు కే 
కాజును తిని తపన
మోజును వదలక తికమక పడతావెందుకే 

చూపుల కలయిక జరిపి
పోపుల ఘాటును తెలియక మరోవైపు చూపే
తేపుల వలన సెగలు
కాపులా తనువులు నగవులు ఏకమవుటకే కాదే

నచ్చేటి పాటలు పాడి నా  
మెచ్చేటి భావమ్ము  మనసుకు చేరుట లేదే
పంచేటి లక్షణము ఉన్నను
పుచ్చుకునే లక్షణము లేనివారికి భాదయే కదా 

కలయిక కోసము కధలు
కలలోని మాటలు వరుసగా చెప్పుట కాదే
ఇలలో జరుగు చున్నట్టి
వలపు తలపులు తెలుపుట కష్టము కాదే

కరుణ చూపిన కదలక
కారాలు మిరియాలు చూపి మనసును  విరిచే
చిరకాల వాంఛ తీరుటకు
పరకాయ శాంతికి అవసరము కనపడక ఉండే

అతివాంఛ అనర్ధము - తృప్తిలో ఉంది శ్రేయోదాయకము   
--((*))--
10. *.  గానము (కవిత)  

తీయని గానము పాడినా
మోయలేని బరువును మోసినా
మమతానురాగము పంచినా
మాయను కమ్మిన మనసును మార్చలేనే

పాషాణ హృదయాన్ని కరగించుటకు
తుషార సమీరములా కలియుటకు
కష్టాల కడలి నుండి విడి పడుటకు
వేషాలు మార్చి ప్రణయ గానము పలికే     

తర తరాల గానము
తరింప చేయు ప్రయత్నము
స్వరములో స్వరము
నిరంతరము గాన మాదుర్యమే

సుశ్వర భావాలు తెలిపి
ఈశ్వర కృపకు మనసు కలిపి       
విశ్వ వేడుకలు చూసి
నశ్వర శరీరర  గానము పలికే

పాటల పందిరి వేసియు
మాటలు పొందికగా మనసును చేరియు
నటన కదలికలు చూపియు
చిటపటలు లేక సంతోషా లాయే

స్వరము లన్నీ ఆరాధనకు
- స్వర మాధుర్యములో మనసు మునిగి తేలుటకు     
--((*))-- 

Internet Telugu Magazine for the month of 2/2017/53

 ఓం శ్రీ రామ్ - శ్రీ మాత్రేనమ:


హనీమూన్ (ఛందస్సు)  

మల్లెల మాలల కురులతొ 
చల్లని గాలులు తలుపును వలపును పెంచెన్
తెల్లని తనువు తపనయు 
మెల్లని చూపులు మనసును సుఖమున ముంచెన్        

కమ్మని చూపులు చూపియు  
వమ్ము చేయక సుఖముగ నవ్వులు పంచెన్
తుమ్మెద చూపుకు చిక్కియు 
నెమ్మది చూపియు వలపుతొ ముద్దులు పంచెన్ 

మాటలు ఎక్కువ పలుకక 
పాటలు పాడియు వయసులొ ఆశను తీర్చెన్ 
ఆటల ఊరట పెంచియు 
నటన చూపియు మనసులొ దాహము తీర్చెన్ 

తక్కువ మాటలు పలికియు 
తక్కెడ లాగా మనసును సమముగ చేసెన్
ఎక్కువ తక్కువ చూపక 
మక్కువ చూపియు సుఖముతొ ఒక్కటి అయ్యెన్ 


--((*))--   

ఇది పొడుపు కధ - చదివి ఎదో మిరే చెప్పండి 

1 . గడప చిన్నది కానీ గదులు విశాలము 
     కట్టెవారొకరు - కాపురాలు పెట్టేవారొకరు 
     పెను విషవలయాలకు నిలయాలు   - 
     పండగకు పాలు గుడ్డు వేస్తారు - అది ఏది ?

2..  గడ్డిదిన్న నేమి, గడ్డి మొదట గాయ 
      కాయ నొలిచి తిన్న కంపు కంపే 
      ఉడకబెట్టి తిన్న కొంత రుచి 
      ఇంట్లో -హోటల్ ల్లో వాడుతారు -  అది ఏది ?

3.  గుడి యందు, చదువు బడి యందు  
     రైలు వచ్చి నిలుచు ప్రాంగణము నందు 
     సమయపాలనను చాటింపుగా నడుచు    
     నైవేద్ద్యమునకు వాడతారు - అది ఏది ?

4 .  గూటిలోని చిలక గుంజి పిలిచినా రాదు   
      పలుక నేర్చు సకల  భాష లందు 
      నిత్యమూ నన్ను వదలక శుభ్రపరుచు 
      రుచులు తెల్పి మతిపోగొట్టు- అది ఏది ? 


సమాధానాలు 
1  పాముల పుట్ట 2 . ఉల్లిగడ్డ  3 .గంట 4 .నాలుక    . 
--((*))--

ఇది పొడుపు కధ - చదివి ఎదో మిరే చెప్పండి 

1వెండి బొత్తెమునకు ముత్యాలు

వేడి  చేసిన అవి    రత్నాలు

వ్రేలఁ నుండుకురుల కొత్తాలు

తింటే ఆకలి తీరును  అవి ఏవి?

2 కాళ్ళు ఎక్కువ  వెలగగా  నొక  కన్ను

రాత్రి పగలు పొగలతో కదులు కన్ను

రెండు దారులమీద ఆగి గమ్యం చేర్చు

కష్టముతో సుఖమును పంచునది  ఏది ?     

3. పుల్ల పోటును భరించిన ఆకుల వరుస

వన భోజమునకు, పెళ్ళికి ఇది తప్పనిసరి

గొడవతల విసిరినా కుక్కలకు ఆహ్హారం

తిని బ్రతుకుటకు ఇది తప్పనిసరి అది ఏది ? 

4. సున్న  మధ్య  నున్న  సూళి  వాహనమగు

పూజ వీడ పరమ పూజ్య యగును

పరుగు దీయు నెపుడు పతిని జేరగ వేగ

ఇంతకీ నేనెవర్ని

సమాధానములు ౧. కంకి  , రైల్ త్రీ.   ఇస్తరి   ౪. నది 

1 . గూట నుండు గాని గువ్వ పిట్టలు కావు
     కలసి చూసి కదులు కలసి ఏడ్చు 
     కంచలుండు చుట్టూ, కంది చేను కాదు 

      తెరవందే కదులుట కష్టం - అవి ఏవి?
   

2. . కవచముండు మేన కదన వీరుడు కాదు  
     కలుగు నందు దాగు నెలుక కాదు
     సీత బాదను గుర్తు జేసెడు చిరంజీవి
      కష్టాలను ఓర్చుకొని ఉండేది, ఇనకి నేనెవర్ని ?

    
3. వళ్ళంతా కళ్ళు - కళ్ళు మూసుకొని
    అర్పిస్తోంది వళ్ళు - ముళ్ళ పొద అని
    తెల్సి వెళ్లి ధనం ఇచ్చి తృప్తి పొందే పురుషు
   బ్రతికే దిక్కే వాళ్ళు అర్పించే వళ్ళే ఇల్లు -ఇంతకీ నేనెవర్ని

   

సమాధానాలు 
1  kallu  2 .. పీత    3 .వేశ్య

4 .    . 

--((*))--

తత్వ భోద 

నీటిబొట్టు పట్టలేము 
పట్టినా చూస్తుండగానే మాయం   
తామరాకుపై తరుణం మెరుపు 
నీటిబొట్టుకు అది ఒక మెరుపు రసం  

ఆకు కదలికకు కదులు 
హంగులతో మెరిసి మాయమగు 
కనుచూపులు అది ముత్యం 
అది పట్టలేని పాదరసం 

నేడునాది అనుట ఎందుకు 
రేపటికి అది ఎవరిదో నీకు తెలియదు 
మనసు మార్గం ఎప్పుడు స్థిరం  
కానీ ప్రేరేపణలకు లొంగి చలనం 
మానసిక వత్తిడికి పయనం 
అది తెలపలేని మనసు రసం

నేడు నాది అనుట యవ్వనం 
రేపటికి అది ఎవ్వరికి సొంతమో తెలియదు 
అందరికి ప్రేమ ఎప్పుడు స్థిరం
కానీ ఆకర్షణలకు లొంగి పయనం 
శుభ - అశుభాలకు చిక్కే నయనం 
అది తెలపలేని యవ్వన రసం      

నేడు నాది అనుట అమ్మ ప్రేమ 
అందరి సొంతమవుటకు తపించే ప్రేమ 
ప్రేమ శాశ్వతమని బోధించే తపన 
కానీ బంధానికి లొంగి పయనం
కాలాన్ని బట్టి ఓర్పు, ఓదార్పు 
ప్రేమను పంచుతూ పయనం 
అది తెలపలేని అమ్మ ప్రేమ రసం    
--((*))--